پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٩

آيا جبر است يا قدر ؟

آن مرد گفت : قربانت گردم ؛ پس كار را به بندگان واگذاشته است ؟

فرمود : اگر به ايشان واگذار كرده بود ، در تنگناى امر و نهيشان قرار نمىداد .

عرض كرد : پس ميان اين دو مرتبه منزلهء ديگرى است ؟

فرمود : آرى ؛ فراتر از ميان آسمان و زمين .

هَلْ جَبْرٌ أَو قَدَر ؟

عَنْ صالِحِ بْنِ سَهْلٍ ، عَنْ بَعْضِ أَصْحابِهِ ، عَنْ أَبي عَبْدِاللَّهِ - عليه السّلام - قالَ :

سُئِلَ عَنِ الْجَبْرِ وَالْقَدَرِ ؟

فَقالَ : « لا جَبْرَ وَلا قَدَرَ ، وَلكِنْ مَنْزِلَةٌ بَيْنَهُما ، فِيهَا الْحَقُّ الَّتي بَيْنَهُما لا يَعْلَمُها إِلَّا الْعالِمُ أَوْ مَنْ عَلَّمَها إِيَّاهُ الْعالِم » « 1 » .

آيا جبر است يا قدر ؟

آيا جبر است يا قدر ؟

از امام صادق - عليه السلام - راجع به جبر و قدر پرسش شد .

حضرت فرمود : نه جبر است و نه قدر ، بلكه منزلى ( و مرتبه‌اى ) است ميان آن دو كه حق آنجاست ، و آن منزل ( و مرتبه ) را نداند جز دانا يا كسى كه عالم آن را به وى آموخته است .

ماذا يَعني « أَلْأَمْرُ بَيْنَ الْأَمْرَيْنِ » ؟

عَنْ أَبي عَبْدِاللَّهِ - عليه السّلام - قالَ : لا جَبْرَ وَلا تَفْوِيضَ ، وَلكِنْ أَمْرٌ بَيْنَ أَمْرَيْنِ .

قالَ : قُلْتُ : وَما أَمْرٌ بَيْنَ أَمْرَيْنِ ؟

قالَ : « مَثَلُ ذلِكَ ؛ رَجُلٌ رَأَيْتَهُ عَلى مَعْصِيَةٍ فَنَهَيْتَهُ فَلَمْ يَنْتَهِ فَتَرَكْتَهُ ، فَفَعَلَ

( 1 ) - اصول كافى : ج 1 ص 222 ح 10 .