پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨

« اللّه » از چه مشتقّ است ؟

يا هِشام ؟

قالَ : فَقُلْتُ : زِدْني .

قالَ : إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةَ وَتِسْعينَ إِسْماً ، فَلَوْ كانَ الْإِسْمُ هُوَ الْمُسَمّى لَكانَ كُلُّ إِسْمٍ مِنْها إِلهاً وَلكِنَّ اللَّهَ مَعْنىً يَدُلُّ عَلَيْهِ بِهذِهِ الْأَسْماءِ وَكُلُّها غَيْرُهُ .

يا هِشامُ ؛ أَلْخُبْزُ إِسْمٌ لِلْمَأْكُولِ ، وَالْماءُ إسْمٌ لِلْمَشْرُوبِ ، وَالثَّوْبُ إِسْمٌ لِلْمَلْبُوسِ ، وَالنَّارُ إِسْمٌ لِلْمُحْرِقِ ، أَفَهِمْتَ يا هِشامُ فَهْماً تَدْفَعُ بِهِ وَتُناضِلُ بِهِ أَعْداءَنا ، وَالْمُتَّخِذينَ مَعَ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ غَيْرَهُ ؟

قُلْتُ : نَعَمْ .

قالَ : فَقالَ : نَفَعَكَ اللَّهُ بِهِ وَثَبَّتَكَ يا هِشام .

قالَ هِشامُ : فَوَ اللَّهِ ، ما قَهَرَني أَحَدٌ فِي التَّوْحِيدِ حَتّى قُمْتُ مَقامي هذا . « 1 »

« اللّه » از چه مشتقّ است ؟

« اللّه » از چه مشتقّ است ؟

هشام بن حكم گويد : از حضرت صادق - عليه السّلام - راجع به اسماء خدا و اشتقاق آنها پرسيدم كه « اللَّه » از چه مشتق و گرفته شده است .

فرمود : از « أَلِهَ » و إِلهَ مَأْلُوهى ( يعنى پرستش كننده ) لازم دارد ، ونام ؛ غير صاحب نام است .

كسى كه نام را بدون صاحب نام بپرستد كافر است ، و چيزى نپرستيده ، و كسى كه نام و صاحب نام را پرستد كافر است و دو چيز پرستيده ، و هر كس صاحب نام را پرستد نه نام را ؛ اين يگانه پرستى است . اى هشام فهميدى ؟

عرض كردم : بيشتر بفرمائيد .

فرمود : خدا را نود و نه نام است ؟ اگر هر نامى همان صاحب نام باشد ، بايد هر كدام از نامها معبودى باشند ، ولى خدا خود معنائى است كه اين نامها بر او

( 1 ) - اصول كافي ج 1 ص 117 ح 2 .