پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧

چند پرسش و پاسخ پيرامون آفريدگار

حضرت نشست ، و ما هم دورش حلقه زديم و نشستيم .

امام به زنديق فرمود : قبول دارى كه زمين زير و زِبَرى دارد ؟

گفت : آرى .

فرمود : زير زمين رفته‌اى ؟

گفت : نه .

فرمود : پس چه مىدانى كه زير زمين چيست ؟

گفت : نمىدانم ولى گمان مىكنم زير زمين چيزى نيست .

امام فرمود : گمان عجز و درماندگى است نسبت به چيزى كه به آن نمىتوانى يقين پيدا كنى .

سپس فرمود : آيا به آسمان صعود كرده‌اى ؟

گفت : نه .

فرمود : مىدانى در آن چيست ؟

گفته : نه .

فرمود : شگفتا از تو كه نه به مشرق رسيدى و نه به مغرب ، نه به زمين فرو شدى ، و نه به آسمان صعود نمودى ، و نه از آن گذشتى تا بدانى پشت سر آسمانها چيست و با اين حال آنچه را كه در آنها است ( از نظم و تدبيرى كه دلالت بر صانع حكيمى دارد ) منكر گشتى ، مگر عاقل چيزى را كه نفهميده انكار مىكند ؟ ! !

زنديق گفت : تا حال كسى غير شما با من اين گونه سخن نگفته است .

امام فرمود : بنابراين ؛ تو در اين موضوع شك دارى كه شايد باشد و شايد نباشد .

گفت : شايد چنين باشد .

امام فرمود : اى مرد ، كسى كه نمىداند ، بر آنكه مىداند برهانى ندارد . و نادان را حجّت و برهانى نيست .