پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٨

آيا حضرت ابراهيم و يوسف - عليهما السلام - دروغ گفتند ؟

حضرت فرمود : زيرا حضرت ابراهيم - عليه السّلام - گفت : « پس از آنها بپرسيد اگر سخن مىگويند » ؟ يعنى اگر اين بتان سخن مىگويند بزرگترين آنها اين كار را كرده است ، و اگر سخن نگويند بزرگترين آنها انجام نداده است . و آنها سخن نگفتند ، و ابراهيم - عليه السّلام - نيز دروغ نگفت .

گفتم : فرمايش خداوند كه از يوسف - عليه السّلام - حكايت مىكند مىفرمايد : « اى اهل قافله ، شما دزد هستيد » ؟

حضرت فرمودند : آنها يوسف - عليه السّلام - را از پدرش دزديدند ، مگر نمىبينى هنگامى كه سؤال كردند : « چه چيز گم كرده‌ايد ؟ گفتند : پيمانهء پادشاه را گم كرده‌ايم » و گفته نشد : شما پيمانهء پادشاه را دزديديد ، و مقصود از اينكه شما دزديد يعنى : يوسف را از پدر دزديديد .

گفتم : مقصود از قول ابراهيم - عليه السّلام - كه گفت : « من بيمارم » چيست ؟

حضرت فرمود : ابراهيم - عليه السّلام - بيمار نبود و دروغ نيز نگفت ، بلكه مرادش اين بود كه در دينش ( كه گمان مىكردند او بر آن است و همان دين مردم باطل آن قوم بود ) بيمار است ( يعنى گرفتار ترديد است ) .

2 - عَنِ الْحَسَنِ الصَّيْقَلِ قالَ : قُلْتُ لْأَبي عَبْدِاللَّهِ - عليه السّلام - : إِنَّا قَدْ رَوَيْنا عَنْ أبي جَعْفَرٍ - عليه السّلام - في قَوْلِ يُوسُفَ - عليه السّلام - : أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسارِقُونَ « 1 » .

فَقالَ : وَاللَّهِ ؛ ما سَرَقُوا وَما كَذِبَ .

وَقالَ إِبْراهيمُ - عليه السّلام - : بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ « 2 » .

فَقالَ : وَاللَّهِ ؛ ما فَعَلُوا وَما كَذِبَ .

( 1 ) - سورهء يوسف آيهء 70 . ( 2 ) - سورهء أنبياء آيهء 63 .