پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨

چرا امامان به يك سؤال جوابهاى گوناگون مىدهند ؟

أَسْأَلُكَ عَنِ الْمَسْأَلَةِ فَتُجيبُني فيها بِالجَوابِ ، ثُمَّ يَجيئُكَ غَيْري فَتُجيبُهُ فيها بِجَوابٍ آخَرٍ ؟

فَقالَ : إِنَّا نُجيبُ النَّاسَ عَلَى الزِّيادَةِ وَالنُّقْصانِ .

قالَ : قُلْتُ : فَأَخْبِرْني عَنْ أَصْحابِ رَسُوْلِ اللَّهِ - صلّىاللَّه عليه وآله و سلّم - صَدَقُوا عَلى مُحَمَّدٍ أَمْ كَذَبُوا ؟

قالَ : بَلْ صَدَقُوا .

قالَ : قُلْتُ : فَما بالُهُمْ إخْتَلَفُوا ؟

فَقالَ : أَما تَعْلَمْ أَنَّ الرَّجُلَ كانَ يَأْتي رَسُولَ اللَّهِ - صلّىاللَّه عليه وآله و سلّم - فَيَسْأَلُهُ عَنِ الْمَسْأَلَةِ فَيُجيبُهُ فِيها بِالْجَوابِ ، ثُمَّ يُجيبُهُ بَعْدَ ذلِكَ ما يَنْسَخُ ذلِكَ الْجَوابَ ، فَنَسَخَتِ الْأَحادِيْثُ بَعْضُها بَعْضاً . « 1 »

2 - ابن حازم گويد : به امام صادق - عليه السّلام - عرض كردم : چگونه است كه من از شما مطلبى را مىپرسم ، و شما پاسخ مرا مىگوئيد سپس ديگرى به نزد شما مىآيد و به او در همان زمينه پاسخ ديگرى مىدهيد ؟

فرمود : ما مردم را ( به اندازهء عقلشان ) زياد و كم جواب مىگوئيم .

گفتم : آيا اصحاب پيامبر - صلّىاللَّه عليه وآله و سلّم - بر آن حضرت راست گفتند يا دروغ بستند ؟

فرمود : راست گفتند .

گفتم : پس چرا اختلاف پيدا كردند ؟

فرمود : مگر نمىدانى كه مردى خدمت پيامبر - صلّىاللَّه عليه وآله و سلّم - مىآمد و از او مسأله‌اى مىپرسيد ، و آن حضرت جوابش را مىفرمود ، و بعدها به او جوابى مىداد كه جواب اول را نسخ مىكرد ، پس بعضى از احاديث بعض ديگر

( 1 ) - اصول كافى : ج 1 ص 8 ح 3 .