أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٠

[ المقام الاول ]

آن دو مجتهد تقليد نمايد ( تخيير استمرارى اين است كه تا آخر عمر مخير است مثلا يك برج از يكى و برج ديگر از ديگرى تقليد نمايد . تخيير بدوى آنست كه در ابتداء مخير است از هركدام تقليد نمايد و اگر از يكى تقليد نمود تخيير ساقط مىشود و بايد تا آخر عمر بر تقليد از او باقى باشد . )

بنابراين مقلّد در برج اوّل مىتواند از مجتهدى تقليد كند كه نظر الى السماء را واجب مىداند و نظر الى السماء را انجام بدهد و در برج ديگر مىتواند از مجتهد دوم تقليد نمايد كه به حرمت نظر الى السماء فتوى مىدهد و نظر الى السماء را ترك كند . كوتاه سخن مسئله مخير بودن مقلد در مورد تقليد از دو مجتهد و استمرارى بودن تخيير ، نمونه‌اى است كه مخالفت عمليه تدريجيّه را تجويز مىنمايد .

حاصل پاسخ از اين قرار است : به جناب مستشكل بايد بگوئيم : شما سوراخ دعا را گم كرده‌ايد مسئله تقليد با مسئله ما نحن فيه فرسنگها مسافت فاصله دارد . (

دامن دخت جوان و صورت آن پيره‌زن * هر دو چين دارند اما اين كجا آن كجا

) در مسئله تقليد جناب مقلّد طبق حكم ظاهرى عمل مىكند و در مسئله مورد بحث از حكم ظاهرى خبرى نمىباشد به سخن ديگر مخالفت عمليه تدريجى در مسئله تقليد با اذن و اجازه شارع انجام مىگيرد و با حكم ظاهرى و به وسيله مصلحت عمل به اماره ، مفسده مخالفت عمليّه ، جبران مىشود و در مسئله مورد بحث ، اذن و اجازه شارع و جبران و تلافى ، در كار نخواهد بود .

( نتيجه )

نتيجه بحث اين شد كه در دوران امر بين محذورين رجوع باصالة الاباحه ، مخالفت عمليه تدريجى را بدنبال دارد و جائز نمىباشد .

دليل دوّم : ( و يمكن استفادة الحكم ايضا . . . ق صفحه 21 سطر 12 ج صفحه