أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٠

( نتيجه بحث در تنبيه دوم )

عمليات تنقيح مناط را انجام داده يقين دارد كه نبيذ محكوم به حرمت است و اصلا احتمال خطاء را تصوّر نمىكند .

( انّ دين اللّه لا يصاب بالعقول . . . ( ق صفحه 12 سطر 20 ج صفحه 21 سطر 2 ) لا يصاب اى لا يدرك . ( كان يبلغنا هذا و نحن بالعراق . . . ( ق صفحه 12 سطر 24 ج صفحه 21 سطر 8 ) ما در عراق بوديم اين حكم ( بريدن سه انگشت مرئه سى شتر ديه دارد و بريدن چهار انگشت مرئه بيست شتر ديه دارد ) براى ما رسيد .

( قال ( ع ) مهلا يا ابان ( ق صفحه 12 سطر آخر ج صفحه 21 سطر 9 ) امام عليه السلام فرمود يا ابان ساكت باش .

( تعاقل الرّجل . . . صفحه 12 سطر آخر ) تعاقل به معناى تساوى مىباشد يعنى مرئه تا ثلث ديه با مرد مساوى مىباشد ديه كامله مرد يك‌صد شتر و يا هزار دينار و يا ده‌هزار درهم است در قانون قضائى اسلام اگر كسى ده انگشت دست‌هاى مرد مسلمانى را قطع نمايد ديه آن يك‌صد شتر مىباشد و ديه قطع ده انگشت مرئه پنجاه شتر خواهد بود منتهى از نظر اسلام مرد و زن تا ثلث ديه كامله باهم مساوى هستند و ثلث ديه كامله سىوسه شتر و يكسوم شتر مىباشد و لذا قطع سه انگشت مرئه سى شتر ديه دارد و چهار انگشت آن بيست شتر ديه دارد چه آنكه ديه اگر از ثلث بيشتر شود ديه مرئه نصف ديه مرد خواهد بود .

( فهو توبيخ على المقدّمات المفضية الى مخالفة الواقع . . . ( ق صفحه 13 سطر 4 ج صفحه 21 سطر 14 ) مرجع هو « توبيخ » است « مفضية » صفت براى « مقدمات » است . پس در حقيقت توبيخ و سرزنش ، مربوط به مقدمات عقليه قياس است كه انسان را به مخالفت واقع مىكشاند يعنى جهت استنباط حكم شرعى نبايد به مقدمات عقليه ظنيه متوسل شويم چه آنكه مقدمات عقليه ظنيه انسان را در پرتگاه مخالفت با واقع و نفس الامر سقوط خواهد داد .

( و قد اشرنا هنا و فى اوّل المسألة . . . ( ق صفحه 13 سطر 4 ج صفحه 21 سطر 16 ) مرحوم شيخ مىفرمايد در دو مورد اشاره نموديم كه سروكار پيدا كردن با