المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٥٤

جامعه مصر در دوران يوسف ( ع )

انسان و رابطه‌اش با جامعه‌اى كه در آن زندگى مىكند ، مىباشد ، مثلا سبب زندان رفتنش ، خلق و خلق كامل او و نيز آنچه در اطرافش مىگذشت و عمل زمامداران براى فرو كش كردن شايعات راستين در مورد آنان بود ، و در بخشى ديگر پرده از نفس زنى برمىدارد كه عاطفه بر او غلبه كرده و نخستين بار او را وادار به طلب يوسف مىكند و پس از آن كه براى زنان شهر ، كار خود را توجيه كرد در طلب او اصرار ورزيد ، و آنگاه عاطفهء محبتش او را وادار به اعتراف و استغفار مىكند .

در حقيقت هر پژوهشگرى كه بخواهد با احوال و عوارض نفوس مردان يا زنان آشنا شود ، قرآن را سرچشمه‌اى تمام نشدنى از حقايق مربوط به نفس كه محور تحقيق اوست ، مىيابد .

امّا ما نمىخواهيم آنچه مردم درباره علم النفس و روانشناسى مىدانند ، بر قرآن منطبق كنند . و الفاظ آن را بر معانى غير واقعى آن حمل كنند ، بلكه بايد آن را راهنماى كار خود قرار دهند ، نه كارشان را راهنماى قرآن و خداى سبحان خود توفيق دهنده و هدايتگر به راه راست است .

( 1 ) - رعد / 43 .

( 2 ) - طبق احاديث بسيارى كه در تفاسير نقل شده است مراد از « مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » امير المؤمنين ( ع ) و ائمه هدى ( ع ) مى باشند . ر ك : مجمع البيان ، صافى ، نور الثقلين ، برهان ، . . . ، ذيل آيهء شريفه .

( 3 ) - آل عمران / 18 .

( 4 ) - فاطر / 28 .

( 5 ) - شورى / 13 .

( 6 ) - غافر / 78 .

( 7 ) - انعام / 38 .

( 8 ) - فرقان / 45 - 50 .

( 9 ) - فرقان / 53 - 54 .

( 10 ) - انعام / 101 .

( 11 ) - انعام / 95 - 104 .

( 12 ) - اسراء / 15 .

( 13 ) - فاطر / 34 .

( 14 ) - ابراهيم / 4 .

( 15 ) - انعام / 8 - 9 .

( 16 ) - حديد / 25 .

( 17 ) - هود / 36 - 44 . ترجمه اين آيات قبلا گذشت [ متن دستنويس ] : ر ك : ص 262 [ متن عربى 223 ]

( 18 ) - هود / 53 - 54 .

( 19 ) - احقاف / 24 - 25 .

( 20 ) - حاقه / 6 .

( 21 ) - هود / 61 - 68 .