انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦

فصل

اجسام و عدم علم به معقولات [ و ] حقيقت مجرّدات ، حاصل شده است .

[ قوله ] : و قال « انّ العرش من نورى . » « 1 »

و ايضا آن حضرت ، صلى اللّه عليه و آله و سلم ، فرموده است : « انا من نور اللّه و المؤمنون من نورى . » و مراد از « عرش » اگر عرش عقلى باشد عقل اول است ؛ و اگر نفسى باشد نفس فلك اعظم است كه آن را كليد مىگويند . و اين احاديث از جملهء شواهد است بر كثرت عقول مجرّده به خلاف مذاهب مشائين .

[ قوله ] : و لست أورد هذه الأشياء لتكون حجّة ، بل نبّهت « 2 »

بها تنبيها . « 3 »

يعنى شواهد و مؤيّدات كه در اين كتاب بر كثرت عقول مذكور شده است حجّت و برهان نيست ، بلكه تنبيهات است .

[ قوله ] : و الشّواهد من الصّحف و كلام [ الحكماء ] الاقدمين ممّا لا يحصى . « 4 »

[ [ اكتفينا بذكر البعض . ] ] « 5 »

تا كلام به تطويل نكشد .

[ قوله ] :

فصل

فصل

« 6 »

اين فصل در بيان جواز صدور بسيط است از مركب .

[ قوله ] : النّور القاهر يجوز أن . . . يصدر عن بعض الاعلين من ذاته [ و ] باعتبار انوار كثيرة شعاعيّة فيه ، فتصير كجزء للعلّة ، فيحصل من [ ال ] مجموع [ ال ] معلول مخالفا له . « 7 »

مىفرمايند كه مىتواند بود كه از بعضى عقول ، به اعتبار اشعه - يعنى انوار عرضيه كه فايض شده است از عقول ديگر بر وى - صادر شود عقل ديگر كه مخالف علت باشد در تركيب و بساطت ، زيرا كه علّت مركّب است از نور جوهرى و انوار عرضيه . و معلول نور جوهرى بسيط است . و مراد از « بعض أعلين » انوار قاهره طبقهء طوليه است ، و مراد از « انوار قاهره » نور طبقهء عرضيه است . و [ در ] « مقالهء ثالثه » مذكور خواهد شد ، انشاء اللّه تعالى . و در انوار طبقهء عرضيّه تفاوت بسيار است : بعضى شريف و بعضى خسيس ، و بعضى علّت انوار ديگر است و

( 1 ) حك . كربن 2 ، ص 164 ، س 1 .

( 2 ) ليكن . . . تبهنى ( ن ) .

( 3 ) حك . كربن 2 ، ص 164 ، س 5 و 6 .

( 4 ) حك . كربن 2 ، ص 164 ، س 6 ، الى ص 165 ، س 1 .

( 5 ) شيرازى ، ص 381 ، س 6 .

( 6 ) حك . كربن 2 ، ص 165 ، س 2 : قاعده [ فى بيان جواز صدور البسيط عن المركب ] .

( 7 ) حك . كربن 2 ، ص 165 ، س 2 الى 5 .