انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١
فصل
الى النّور فيكون الوجود كلّه نورا بهذا الاعتبار ، ] ] « 1 »
هذا كلامه .
قوله :
فصل
فصل
اين فصل در بيان معنى غنى و فقير است .
قوله : الغنيّ هو [ ما ] لا يتوقّف ذاته و لا كما [ ل ] له على غيره ؛ و الفقير ما يتوقّف منه على غيره . « 2 »
و مراد از كمال ، صفات كمال است و به اين تعريف غنى حقيقى غير از نور الانوار ، ديگرى ، نيست و جميع ممكنات فقير است . كما قال اللّه تعالى : « وَ اللَّهُ الْغَنِيُّ وَ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ . » « 3 »
پس هر چند احتياج بيشتر ، فقير بيشتر ، و هر چند احتياج كمتر ، غنى بيشتر . و لهذا ملوك در حقيقت محتاجترين مردمند و زهّاد غنىترين خلايق .
قوله : « 4 »
الشّىء ينقسم الى [ نور ] وضوء فى حقيقة نفسه و الى ما ليس بنور وضوء فى حقيقة نفسه . « 5 »
و از اين عبارت معلوم شد كه ضوء نيز عين نور است و آنچه نور وضوء است فى حقيقت نفسه ، يا نور جوهرى است مانند عقول و نفوس ، يا نور عرضى است مثل انوار كواكب و آتش .
و اول را نور مجرّد و نور محض مىگويند ، و ثانى را نور عارض مىنامند .
قوله : و النّور ينقسم الى ما هو هيئة لغيره و هو النّور العارض ؛ و الى نور ليس هو هيئة لغيره و هو النّور المجرّد و النّور المحض . « 6 »
يعنى ينقسم الى ما هو هيئة و عارض لغيره الى ما ليس بهيئة و عارض لغيره : اوّل را نور عرضى و دويم را نور جوهرى مىگويند .
قوله : و ما ليس بنور فى حقيقة نفسه ينقسم الى [ ما هو ] مستغن عن المحل - و هو الجوهر - الغاسق - و الى [ ما هو هيئة لغيره ] غير مستغن عن المحل ، و هى « 7 »
الهيئة الظّلمانيّة . « 8 »
انوار عرضيّه را هيئات نورانيّه ، و اعراض را هيئات ظلمانيّه مىگويند .
( 1 ) شيرازى ، ص 283 ، س 17 ، الى ص 284 ، س 3 .
( 2 ) حك . كربن 2 ، ص 107 ، س 4 و 5 .
( 3 ) قرآن مجيد ، سورهء 47 ، آيهء 38 .
( 4 ) قوله : ضابطه . . . ( ن ) .
( 5 ) حك . كربن 2 ، ص 107 ، س 9 و 10 .
( 6 ) حك . كربن 2 ، ص 107 ، س 12 الى 14 .
( 7 ) هو ( ن ) .
( 8 ) حك . كربن 2 ، ص 107 ، س 14 الى 16 .