انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٥
فصل
« نور محيط » نور الانوار است كه محيط است به جميع موجودات . يعنى نور اسفهبديه كه از عالم صورت بالكليه خلاص شده است ، آن چنان شيفتهء جمال آن حضرت مىگردد ، كه گويا در آن نور داخل شده است .
قوله : حكى « 1 »
افلاطون عن نفسه و هرمس و كبار الحكماء عن انفسهم . و هو ما حكاه صاحب هذه الشريعة و جماعة من المنسلخين « 2 »
عن النواسيت « 3 »
.
مراد از « كبار حكما » فيثاغورس و سقراط و انباذقلس و امثال ايشان است . [ [ و سيد كائنات عليه و آله افضل الصلوات فرموده است : « لى مع اللّه وقت لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبيّ مرسل . » و مراد از « نواسيت » بعضى از اولياى امت آن حضرت است كه هر كدام از حال و مقام خود خبر داده است . ] ] « 4 »
و افضل مقامات جميع انبيا و حكما و اوليا مقام آن حضرت است ، لهذا معاد جميع انوار با اوست . و ازين جهت كه ختم نبوت به او شده است و او بر جميع طوايف انس و جن مبعوث شده است - و تفصيل اين اجمال لايق به حال اين كتاب نيست ؛ كه از مقصود ، كه حل مسائل كتاب است ، بعيد مىكند - انشا اللّه تعالى در « سراج الحكمت » كه مشتمل بر جميع اقسام حكمت طبيعى و الهى خواهد بود ، مفصلا مسطور خواهد شد .
قوله : و لا يخلو الادوار عن هذه الامور ، و كلّ شىء عنده به مقدار و عنده مفاتيح الغيب لا يعلمها الّا هو « 5 »
.
يعنى از وجود كاملان هيچ زمان خالى نيست . و ليكن در بعضى [ زمان ] مخفى ، چنانچه در صدر كتاب مفصلا مذكور شده است « 6 »
.
قوله : و من [ لم ] يشاهد من نفسه هذه المقامات ، فلا يعترض على اساطين الحكمة ، فانّ ذلك نقص و جهل و قصور « 7 »
.
يعنى اگر شخصى به سبب غلبهء قواى ظلمانيه يا عدم استعداد ذاتى ، يا عدم علم به حقايق اشيا و اسرار ربانى ، مثل اين حالات و مقامات كه از انبيا و حكما و اوليا منقول است ، و بعضى از آن درين كتاب نيز مبين شده است ، در خود مشاهده نكند ، بايد كه به طريق تقليد قبول بكند ؛ و بر ايشان اعتراض نكند [ تا ] درك « 8 »
بكند اين احوال را . زيرا كه اعتراض بر ايشان از كمال جهل و نقص و قصور است . و چنانچه كفار عرب كه به شومى اخلاق ذميمه و
( 1 ) حك . كربن 2 ، ص 255 ، س 5 : حكاه .
( 2 ) المسلمين ( ن ) .
( 3 ) حك . كربن 2 ، ص 255 ، س 5 الى 7 .
( 4 ) اقتباس از شيرازى ، ص 557 ، س 10 الى 15 .
( 5 ) حك . كربن 2 ، ص 255 ، س 7 و 8 .
( 6 ) ر . ك . حك . كربن 2 ، ص 12 ، س 6 الى 14 .
( 7 ) حك . كربن 2 ، ص 255 ، س 8 و 9 .
( 8 ) درد ( ن ) .