انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٣
فصل
يعنى مسخ نموده شده است اشقيا را به ابدان و صور اين حيوانات . و ايضا [ [ قوله تعالى :
« فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ » « 1 »
. . . و قوله عزّ و جلّ « نَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى وُجُوهِهِمْ . » « 2 »
. . .
و قوله ( ص ) : « يحشر النّاس يوم القيامة على صور « 3 »
مختلفة . » و قوله ، عليه و آله صلوات اللّه :
« كما تعيشون تموتون و كما تموتون تبعثون . » ] ] « 4 »
از جمله متمسكات اهل تناسخ است .
قوله : و كما ورد فى الوحى حكاية عن الاشقياء « رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنا - بِذُنُوبِنا فَهَلْ إِلى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ ؟ » « 5 »
يعنى اين مردن و زنده شدن دو مرتبه مشعر به تناسخ است .
قوله : و كقوله [ تعالى ] فى السّعداء : « لا يَذُوقُونَ [ فِيهَا الْمَوْتَ ] إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولى . » « 6 »
زيرا كه چون به سبب اكتساب اخلاق حسنه و ادراك امور عقليه به صياصى حيوانات [ نقل ] نمىشوند پس به غير از « موت اولى » ديگر نمىيابند .
قوله : و غير ذلك . « 7 »
[ [ اشارت است به آيات و احاديث ديگر كه مشعر به تناسخ است مثل قوله تعالى :
« يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ . » « 8 »
] ] « 9 »
و غير از اين آيات بسيار است كه اهل تناسخ به آن تمسك نمودهاند .
قوله : و صغى اكثر الحكماء الى هذا « 10 »
يعنى ميل كردهاند به « 11 »
تناسخ [ [ [ و ] حتى ارسطو كه در آخر او نيز از رأى خود رجوع كرده به تناسخ قائل شده است . ] ] « 12 »
و لهذا بزرگان گفتهاند كه « ما ملّة من الملل الا و التّناسخ فيها قدم راسخ . » و از بعضى مردم شنيده شده است كه اين كلام حضرت امير المؤمنين على ابن ابي طالب عليه السلام است . و العلم عند اللّه لا يعلم الغيب الا هو .
قوله : الّا أنّ الجميع متّفقون على خلاص الانوار المدبّرة الطاهرة الى عالم النّور دون -
( 1 ) قرآن مجيد ، سورهء 2 ، آيهء 65 .
( 2 ) قرآن مجيد ، سورهء 17 ، آيهء 97 .
( 3 ) وجوه ( ن ) .
( 4 ) شيرازى ، ص 492 ، س 9 الى 13 .
( 5 ) حك . كربن 2 ، ص 221 ، س 12 و 13 : قرآن مجيد ، سورهء 40 ، آيهء 11 .
( 6 ) حك . كربن 2 ، ص 222 ، س 1 : قرآن مجيد ، سورهء 44 ، آيهء 56 .
( 7 ) حك . كربن 2 ، ص 222 ، س 1 .
( 8 ) قرآن مجيد ، سورهء 24 ، آيهء 24 .
( 9 ) اقتباس از شيرازى ، ص 493 ، س 2 الى 5 .
( 10 ) حك . كربن 2 ، ص 222 ، س 2 .
( 11 ) كه اگر به ( ن ) .
( 12 ) اقتباس از شيرازى ، ص 493 ، س 9 و 10 .