انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤
فصل
از براى اثبات مطلوب بقوله : « و المشاهدة البصرية باقية مع النّور المدبّر » تا گمان برده نشود كه شايد آن مشاهده بعد از رجوع به بدن بعينه باقى نمانده باشد .
قوله : و من جاهد فى اللّه حقّ جهاده و قهر الظّلمات ، رأى أنوار العالم الاعلى مشاهدة اتمّ من مشاهدة المبصرات هاهنا . « 1 »
زيرا كه مبصرات آن عالم الطف است و المبصرات اين عالم در او نه الطف اتم است از او نه اكثف .
قوله : فنور الانوار و الانوار القاهرة « 2 »
مرئيّة برؤية النّور الاسفهبد [ و مرئيّة ] برؤية بعضها بعضا . « 3 »
يعنى انوار قاهره مرئى مىشوند انوار مدبرهء مجردهء اسفهبديه را ، از جهت مناسبت انوار مدبرهء مجرده به ايشان در تجرد و نوريت ؛ و بعضى انوار قاهره بعض ديگر را « 4 »
نيز مىبيند از جهت نوريت و عدم خست حجاب ميان ايشان و تجرد جميع انوار قاهره .
قوله : و الانوار المجرّدة كلّها باصرة . و ليس بصرها يرجع الى علمها ، بل علمها يرجع الى بصرها . « 5 »
يعنى انوار مجرده مىبيند جميع موجودات اين عالم را ، بلكه خواطر قلبيهء ملكيه و شيطانيه را نيز ادراك مىكند [ [ زيرا كه ايشان از علائق « 6 »
جسمانيه كه مانع ادراك امور غايبه از حس است مجرداند ، و امورى كه موجود نشده است و در زمان مستقبل خواهد شد علم به وجود آن على التفصيل دارند : كه امر فلانى در زمان كذا و در محل كذا به اين اسباب خواهد شد . و اما آنچه بالفعل است آن را [ به ] مشاهدهء حضوريهء اشراقيه ادراك مىكند « 7 »
و رؤيت ايشان عين اليقين است جميع اشياء را ، و علم ايشان مانع بصر ايشان نيست « 8 »
به خلاف محجوبان ، مثلا علائق « 9 »
حسيه مانند مايان كه بصر ما مانع علم ما است در ادراك معقولات ، و علم ما مانع بصر ما است در ادراك محسوسات ؛ مانند علم ما به ضوء و لون زيرا كه شخصى كه كور است او را علم به ضوء و لون حاصل نمىشود ، و انوار مجرده و جميع موجودات مىبيند چنانچه ما ضوء و لون را مىبينيم ] ] ، « 10 »
كما قال اللّه تعالى : « أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى » « 11 »
و قال جل
( 1 ) حك . كربن 2 ، ص 213 ، س 10 و 11 .
( 2 ) الظاهرة ( ن ) .
( 3 ) حك . كربن 2 ، ص 213 ، س 11 ، الى ص 214 ، س 1 .
( 4 ) ديگر و ( ن ) .
( 5 ) حك . كربن 2 ، ص 214 ، س 1 و 2 .
( 6 ) عوالق ( ن ) .
( 7 ) مىكنم ( ن ) .
( 8 ) است ( ن ) .
( 9 ) عوالق ( ن ) .
( 10 ) اقتباس از شيرازى ، ص 473 ، س 2 الى 12 .
( 11 ) قرآن مجيد ، سورهء 96 ، آيهء 15 .