الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — الصفحة ٤٠

الامر الرابع : تقسيم الدلالة الى تصورية و تصديقية

مثلا فلان معنا بوده است و لذا تحقق دلالت تصديقى وابسته بر 4 امر است .

1 - بايد گوينده عالم به آن لغت باشد و معناى آن كلمه را بداند و هنگام تكلم بفهمد كه چه مىگويد .

2 - بايد گوينده در مقام بيان مطلبى يا رساندن معنايى به شنونده باشد نه اينكه سهوا را تلفظ كرده باشد .

3 - لازم است كه گوينده جدى باشد و قصد شوخى و مزاح نداشته باشد .

4 - قرينه‌اى بر خلاف معناى حقيقى كلمه نياورد .

بنابراين اگر كسى معناى لفظى را نداند و از روى تقليد از غير كلمه‌اى را بگويد دلالت تصديقى نخواهد بود كما اينكه اگر متكلم قصدش از گفتن آن لفظ ، رساندن معناى آن و فايده دادن به شنونده نباشد بلكه سهوا يا اشتباها لفظى را تلفظ نموده باشد يا منظور او شوخى بوده باشد باز هم دلالت تصديقى محقق نمىشود . همچنين اگر گوينده در كنار جمله خود قرينه و علامتى را در نظر داشته باشد كه به واسطه آن معلوم است كه مراد او معناى حقيقى كلمه نيست باز هم دلالت تصديقى نخواهيم داشت .

عبارت كتاب چنين است :

تنقسم دلالة اللفظ الى تصورية و تصديقية يعنى تقسيم مىشود دلالت لفظ به دو نوع ، دلالت تصورى و دلالت تصديقى فالدلالة التصورية هى عبارة عن انتقال الذهن الى معنى اللفظ به مجرد سماعه و ان لم يقصده اللافظ كما اذا سمعه عن الساهى او النائم پس دلالت تصورى عبارت است از انتقال ذهن شنونده به معنى لفظ به مجرد شنيدن آن كلمه و لو