تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٤

اقليم پنجم :

و در شمال آن ( بيطو ) ( پواتو ) و برغشت ( بورگو ) [ 1 ] ديده مىشود ، چنان كه آنها را ياد كرديم .

و در شمال خاورى نواحى غشكونيه ( گاسكن ) خليجى از درياى روم ديده مىشود كه به شكل دندانه در اين بخش پيشرفتگى پيدا كرده ( خليج ليون ) [ 2 ] و اندكى بسوى خاور انحراف يافته است و نواحى گاسكن در باختر اين خليج واقع شده است .

و در نوك شمالى اين قطعه بلاد جنوه [ 3 ] ديده مىشود و در همان خط سير در سمت شمال آن كوه منت جون ( آلپ ) [ 4 ] مىباشد . همچنين در جهت شمال كوه و بر همان خط سير سرزمين برغونه [ 5 ] است و در خاور خليج جنوه ( ژنه ) [ 6 ] كه از درياى روم خارج مىشود خليج ديگرى نيز از همان دريا خارج مىشود و ميان آن دو دماغه‌اى باقى ميماند كه از خشكى به دريا پيشرفته است [ 7 ] و در جانب باخترى آن بيش [ 8 ] و در خاور آن روم بزرگ است كه پايتخت پادشاه فرنگ و اقامتگاه پاپ بطرك [ 9 ] اعظم آنان است . و در آن شهر بناهاى با عظمت و هياكل [ 10 ] با شكوه و كنيسه‌هاى بسيار بزرگ وجود دارد كه اخبار آنها معروفست و از شگفتىهاى آن رودى است كه در وسط شهر از خاور بباختر روانست و كف رود از تخته‌ها و آجرهاى مس مفروش است . و كنيسهء ( كليسياى ) پطرس [ 11 ] و پولس [ 12 ] از حواريان در آن شهر واقع است و آرامگاه آنان در آن كنيسه است و در شمال بلاد روم

[ 1 - ) ] مؤلف در اينجا برغشت را كه قبلا ياد كرده با بورژكه شهر ديگرى است يكى دانسته است در صورتى كه برغشت يا LBurgos بجز LBourges است ( حاشيهء دسلان ) . [ 2 - ) ] . Lyon [ 3 - ) ] ( بكسر ج - فتح و ) LGenes ، Genova [ 4 - ) ] ( بضم م ) LesAlpes « Mont - Djoun » در چاپهاى مصر « نيت جون » غلط است . [ 5 - ) ] ( بضم ب و فتح ن ) . LaBaurgagne [ 6 - ) ] مؤلف در اينجا از درياى آدرياتيك گفتگو مىكند ( دسلان ) . [ 7 - ) ] اين دماغه كشور ايتالياست ( دسلان ) . [ 8 - ) ] . Pise [ 9 - ) ] بطرك : در نزد مسيحيان رئيس اسقف‌ها است ، معرب پاتيرارخوس ( در يونانى ) و معناى آن پدر بزرگ است و لقب رؤساى خاندانها پيش از طوفان بوده است . و ابراهيم و اسحاق و يعقوب را بطرك ميگفته‌اند ( اقرب الموارد ) ، Patrirch در تداول امروز . [ 10 - ) ] « هيكل » بمعنى بتكده و موضعى در صدر كنيسه بوده است كه قربانيها را در آن ميگذاشته‌اند ولى بعدها عبادتگاه مسيحيان را كنيسه و معبد مسلمانان را جامع و از آن بت‌پرستان را هيكل خوانده‌اند . [ 11 - ) ] . Pierse [ 12 - ) ] . Paul