تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٤

اقليم چهارم :

و بلرم [ 1 ] و طرابنه [ 2 ] و مازر [ 3 ] و مسينى [ 4 ] است و اين جزيره روبروى سرزمين افريقيه است و دو جزيرهء غذش [ 5 ] و مالطه [ 6 ] ( مالت ) در فاصلهء ميان آن دو واقع‌اند .

و بخش سوم اين اقليم را نيز بجز سه قطعه از سوى شمال آب فرا گرفته است .

قطعهء باخترى آن عبارت از حوزهء قلوريه [ 7 ] و قطعهء ميانهء آن سرزمين ( اترانت ،

) OTRANTE

متعلق به انكبرديه [ 8 ] و قطعهء خاورى آن ( آلبانى ،

ALBANIE

) از كشور بنادقه ( ونيز ) است . و بخش چهارم اين اقليم را نيز همچنانكه ياد كرديم آب فرا گرفته و داراى جزاير بسيارى است كه بيشتر آنها مانند جزاير بخش سوم نامسكونست و جزاير آباد آن عبارتند از جزيرهء بلبونس ( پلوپونز ) كه در ناحيهء شمال باخترى واقع است و جزيرهء اقريطش ( كرت ) كه از وسط اين بخش تا زاويهء جنوب خاورى آن امتداد مىيابد ، و قسمت سه گوشهء بزرگى را ميان جنوب و باختر بخش پنجم اين اقليم آب فرا گرفته كه ضلع باخترى آن به آخر بخش در شمال و ضلع جنوبى آن نزديك به دو سوم بخش منتهى مىشود و در جانب خاورى اين بخش قطعه‌اى قريب يك سوم باقى ميماند كه قسمت شمالى آن چنان كه ياد كرديم در امتداد خميدگى دريا بباختر ميگذرد . و در نيمهء جنوبى آن قسمت‌هاى پايين شام است كه از وسط آن كوه لكام [ 9 ] ميگذرد كه در شمال به آخر شام منتهى مىشود و از آنجا بسوى ناحيهء شمال شرقى منحرف مىشود و پس از اين انحراف آن را كوه سلسله [ 10 ] مينامند و از آنجا بسوى اقليم پنجم ميرود و به سمت مشرق انحراف مييابد و قسمتى از بلاد جزيره [ 11 ] را مىپيمايد و از جانب باخترى انحراف آن رشته كوههايى متصل به يكديگر امتداد مىيابد تا اينكه به خليجى [ 12 ] ميرسد كه از درياى روم خارج ميگردد

[ 1 - ) ] ( بكسر ب - ل ) . Palerme [ 2 - ) ] ( بفتح ط - ن ) Trapani ، « طرابغه » در چاپهاى مصر غلط است . [ 3 - ) ] . Mazara [ 4 - ) ] Messine [ 5 - ) ] ( بضم غ - د ) LGozzo ، « اعدوش » در چاپهاى مصر غلط است . [ 6 - ) ] ( بكسر ل ) . Malta [ 7 - ) ] laCalabre [ 8 - ) ] ( بفتح همزه - ضم ب - كسر ر ) Lombardie « ابكيردة » در چاپهاى مصر غلط است . [ 9 - ) ] ( بضم ل ) كوه زيباى لبنان و سلسله كوههايى كه از آن جدا ميشوند : ( AntiLiban LleLibanetl ) [ 10 - ) ] Taurus [ 11 - ) ] بر چندين ناحيه اطلاق مىشود ولى در اينجا مقصود بلاد مجاهد بن عبد الله است كه شرقى اندلس مىباشد و بقول صاحب منتهى الارب اهل اندلس از مطلق لفظ جزيره همين اراده كنند ( فهرست نخبة الدهر ) . [ 12 - ) ] Archipel ،