بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٣٢

حكايت

چو بختش نگون بود در كاف كن * نكرد آنچه نيكانش گفتند كن

695 چه گفتند نيكان بدان نيكمرد * تو بر خور كه بيدادگر بر نخورد

گمانش خطا بود و تدبير سست * كه در عدل بود آنچه در ظلم جست

يكى بر سر شاخ « 1 » بن ميبريد * خداوند بستان نگه كرد و ديد

بگفتا گر اين مرد بد مىكند * نه با من كه با نفس خود مىكند

نصيحت بجايست اگر بشنوى * ضعيفان ميفكن بكتف قوى

700 كه فردا بداور بود خسروى * گدايى كه پيشت نيرزد جوى

چو خواهى كه فردا بوى « 2 » مهترى * مكن دشمن خويشتن كهترى

كه چون بگذرد بر تو اين سلطنت * بگيرد بقهر آن گدا دامنت

مكن ، پنجه از ناتوانان بدار * كه گر بفكنندت شوى شرمسار

كه زشتست در چشم آزادگان * بيفتادن از دست افتادگان

705 بزرگان روشندل نيكبخت * بفرزانگى تاج بردند و تخت

بدنبالهء راستان كج مرو * و گر راست خواهى ز سعدى شنو

* * *

مگو جاهى از سلطنت بيش نيست * كه ايمن‌تر از ملك درويش نيست

سبكبار مردم سبكتر روند * حق اينست و صاحبدلان بشنوند

تهيدست تشويش نانى خورد * جهانبان به قدر جهانى خورد

710 گدا را چو حاصل شود نان شام * چنان خوش بخسبد كه سلطان شام

غم و شادمانى بسر ميرود * بمرگ اين دو از سر بدر ميرود

چه آن را كه بر سر نهادند تاج * چه آن را كه بر گردن آمد خراج

اگر سر فرازى بكيوان برست * وگر تنگدستى بزندان درست

چو خيل اجل بر « 3 » سر هر دو تاخت * نميشايد از يكدگرشان شناخت « 4 »

* * *

715 شنيدم كه يك‌بار در حله‌اى « 5 » * سخن گفت با عابدى كله‌اى

كه من فرّ فرماندهى داشتم * بسر بر كلاه مهى داشتم

( 1 ) . شاخ و . ( 2 ) . شوى ، كنى . ( 3 ) . در . ( 4 ) . در بعضى نسخه‌ها اين بيت هم هست : نگهبانى ملك و دولت بلاست * گدا پادشا هست و نامش گداست ( 5 ) . در تمام نسخه‌ها - جز يكى كه متن قرار داده شد - ( دجله ) نوشته شده .