بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٣١

حكايت

اجل بگسلاندش طناب امل * وفاتش « 1 » فرو بست دست عمل

670 مقرر شد آن مملكت بر دو شاه * كه بيحد و مر بود گنج و سپاه

به حكم نظر در به افتاد خويش * گرفتند هريك يكى راه پيش

يكى عدل تا نام نيكو برد * يكى ظلم تا مال گرد آورد

يكى عاطفت سيرت خويش كرد * درم داد و تيمار درويش خورد « 2 »

بنا كرد و نان داد و لشكر نواخت * شب از بهر درويش شبخانه ساخت

675 خزاين تهى كرد و پر كرد جيش * چنان كز خلايق بهنگام عيش

برآمد همى بانگ شادى چو رعد * چو شيراز در عهد بو بكر سعد

خديو خردمند فرخ نهاد * كه شاخ اميدش برومند باد

حكايت شنو كان گو « 3 » نامجوى * پسنديده پى بود و فرخنده‌خوى

ملازم بدلدارى خاص و عام * ثناگوى حق بامدادان و شام

680 در آن ملك قارون برفتى دلير * كه شه دادگر بود و درويش سير

نيامد در ايّام او بر دلى * نگويم كه خارى كه برگ گلى

سرآمد بتأييد ملك از سران * نهادند سر بر خطش سروران

دگر خواست كافزون كند تخت و تاج * بيفزود بر مرد دهقان خراج

685 طمع كرد در مال بازارگان * بلا ريخت بر جان بيچارگان « 4 »

باميد بيشى نداد و نخورد * خردمند داند كه ناخوب كرد

كه تا جمع كرد آن زر از گربزى * پراكنده شد لشكر از عاجزى

شنيدند بازارگانان خبر * كه ظلمست در بوم آن بىهنر

بريدند از آنجا خريد و فروخت * زراعت نيامد رعيت بسوخت

690 چو اقبالش از دوستى سر بتافت * بناكام دشمن برو دست يافت

ستيز فلك بيخ و بارش بكند * سم اسب دشمن ديارش بكند

وفا در كه جويد چو پيمان گسيخت * خراج از كه خواهد چو دهقان گريخت

چه نيكى طمع دارد آن بىصفا « 5 » * كه باشد دعاى بدش در قفا


( 1 ) . زبانش . ( 2 ) . كرد . ( 3 ) . در همه نسخه‌ها « كودك » نوشته شده تنها در يك نسخه ديده شد كه « كان‌گو » بوده و آن را هم بعدا به « كودك » تبديل كرده‌اند و چون مناسب‌تر از « كودك » است آن را اختيار كرديم . ( 4 ) . در بعضى از نسخه‌ها اين بيت نيز هست : نگويم كه بدخواه درويش بود * حقيقت كه او دشمن خويش بود ( 5 ) . وفا .