بوستان ( فارسى ) — الصفحة ٢٠

حكايت

برفت از من آن روزهاى عزيز * بپايان رسد ناگه اين روز نيز

چو دانشور اين درّ معنى بسفت * بگفت اين كزين به محالست گفت

در اركان دولت نگه كرد شاه * كزين خوبتر لفظ و معنى مخواه

430 كسى را نظر سوى شاهد رواست * كه داند بدين شاهدى عذر خواست

بعقل ار نه آهستگى كردمى * بگفتار خصمش بيارزدمى

بتندى سبك دست بردن بتيغ * بدندان برد پشت دست دريغ « 1 »

ز صاحب غرض تا سخن نشنوى * كه گر كار بندى پشيمان شوى

نكونام را جاه و تشريف و مال * بيفزود و ، بدگوى را گوشمال

435 بتدبير دستور دانشورش * بنيكى بشد نام در كشورش

بعدل « 2 » و كرم سالها ملك راند * برفت و نكونامى از وى بماند

چنين پادشاهان كه دين‌پرورند * ببازوى دين‌گوى دولت برند

از آنان نبينم درين عهد كس * وگر هست بو بكر سعدست و بس

بهشتى درختى تو اى پادشاه * كه افكنده‌اى سايه يك‌ساله راه

440 طمع بود از بخت نيك‌اخترم * كه بال هماى افكند بر سرم

خرد گفت دولت نبخشد هماى * گر اقبال خواهى درين سايه آى

خدايا برحمت نظر كرده‌اى * كه اين سايه بر خلق گسترده‌اى

دعاگوى اين دولتم بنده‌وار * خدايا تو اين سايه پاينده دار

* * *

صوابست پيش از كشش بند كرد * كه نتوان سر كشته پيوند كرد

445 خداوند فرمان و راى و شكوه * ز غوغاى مردم نگردد ستوه

سر پر غرور از تحمل تهى * حرامش بود تاج شاهنشهى

نگويم چو جنگ آورى پاى دار * چو خشم آيدت عقل بر جاى دار

تحمل كند هركه را عقل هست * نه عقلى كه خشمش كند زيردست

چو لشكر برون تاخت خشم از كمين * نه انصاف ماند نه تقوى نه دين

450 نديدم چنين ديو زير فلك * كه از وى گريزند چندين « 3 » ملك

* * *

نه بر حكم شرع آب خوردن خطاست * وگر خون بفتوى بريزى رواست

( 1 ) . اين بيت در بعضى از نسخ نيست . ( 2 ) . بعزّ . ( 3 ) . چند .