بوستان ( فارسى ) — الصفحة ١٦

حكايت

330 ملك با دل خويش با گفت‌وگو * كه دست وزارت سپارد به دو « 1 »

و ليكن بتدريج تا انجمن * بسستى نخندند بر راى من

بعقلش ببايد نخست آزمود * به قدر هنر پايگاهش فزود

برد بر دل از جور غم بارها * كه ناآزموده كند كارها

چو قاضى بفكرت نويسد سجل * نگردد ز دستار بندان خجل « 2 »

335 نظر كن چو سوفار دارى بشست * نه آنگه كه پرتاب كردى ز دست

چو يوسف كسى در صلاح و تميز * بيك « 3 » سال بايد كه گردد عزيز

بايّام تا بر نيايد بسى * نشايد رسيدن بغور كسى

ز هر نوع « 4 » اخلاق او كشف كرد * خردمند و پاكيزه‌دين بود مرد

نكوسيرتش ديد و روشن‌قياس * سخن‌سنج و مقدار مردم شناس

340 براى از بزرگان مهش « 5 » ديد و بيش * نشاندش زبردست دستور خويش

چنان حكمت و معرفت كار بست * كه از امر و نهيش درونى نخست

درآورد ملكى به زير قلم * كزو بر وجودى نيامد الم

زبان همه حرفگيران ببست * كه حرفى بدش برنيامد ز دست

حسودى كه يك جو خيانت نديد * بكارش نيامد چو گندم طپيد

345 ز روشن دلش ملك پرتو گرفت * وزير كهن را غم نو گرفت

نديد آن خردمند را رخنه‌اى * كه در وى تواند زدن طعنه‌اى

امين و بدانديش طشتند و مور * نشايد درو رخنه كردن به زور

ملك را دو خورشيد طلعت غلام * بسر بر كمر بسته بودى مدام

دو پاكيزه‌پيكر چو حور و پرى * چو خورشيد و ماه از سديگر برى

350 دو صورت كه گفتى يكى نيست بيش * نموده در آيينه همتاى خويش

سخنهاى داناى شيرين‌سخن * گرفت اندر آن هر دو شمشاد بن

چو ديدند كاوصاف و خلقش نكوست * بطبعش هواخواه گشتند و دوست

درو هم اثر كرد ميل بشر * نه ميلى چو كوتاه‌بينان بشر


( 1 ) . در بعضى از نسخ بجاى اين بيت : در انديشه با خود ملك راى زد * كه دستور ملك اين‌چنين را سزد ( 2 ) . اين بيت در بعضى از نسخ نيست . ( 3 ) . ده ، سى ، چل . ( 4 ) . نوعى . ( 5 ) . بهش .