بوستان ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

حكايت

اگر باد سرد نفس نگذرد * تف معده جان در خروش آورد

وگر ديگ معده نجوشد « 1 » طعام * تن نازنين را شود كار خام

3545 در اينان نبندد دل اهل شناخت * كه پيوسته باهم نخواهند ساخت

توانايى تن مدان از خورش * كه لطف حقت ميدهد پرورش

بحقش كه گرديده بر تيغ و كارد * نهى ، حق شكرش نخواهى گزارد

چو رويى به خدمت « 2 » نهى بر زمين * خدا را ثنا گوى و خود را مبين

گداييست تسبيح و ذكر و حضور * گدا را نبايد كه باشد غرور

3550 گرفتم كه خود خدمتى كرده‌اى * نه پيوسته اقطاع او خورده‌اى « 3 » ؟

* * *

نخست او ارادت بدل درنهاد * پس اين بنده بر آستان سر نهاد

گر از حق نه توفيق خيرى رسد * كى از بنده چيزى « 4 » بغيرى رسد ؟

زبان را چه بينى « 5 » كه اقرار داد * ببين تا زبان را كه گفتار داد

در معرفت ديدهء آدميست * كه بگشوده بر آسمان و زميست

3555 كيت فهم بودى نشيب و فراز * گر اين در نكردى به روى تو باز « 6 » ؟

سر آورد و دست از عدم در وجود * درين جود بنهاد و در وى سجود

و گرنه كى از دست جود آمدى ؟ * محالست كز سر سجود آمدى

بحكمت زبان داد و گوش آفريد * كه باشند صندوق دل را كليد

اگرنه زبان قصه برداشتى * كس از سرّ دل كى خبر داشتى ؟

3560 وگر نيستى سعى جاسوس گوش * خبر كى رسيدى بسلطان هوش ؟

مرا لفظ شيرين خواننده داد * ترا سمع و ادراك « 7 » داننده داد

مدام اين دو چون حاجبان بر درند * ز سلطان بسلطان خبر مىبرند

چه انديشى از خود كه فعلم نكوست ؟ * از آن در نگه كن كه توفيق « 8 » اوست

برد بوستانبان بايوان شاه * به نوباوه گل هم « 9 » ز بستان شاه

( 1 ) . بخوشد . در بعضى از نسخه‌هاى چاپى : چو در ديك معده نجوشد . ( 2 ) . بطاعت . ( 3 ) . اين بيت در بعضى از نسخه‌ها نيست . ( 4 ) . خيرى . ( 5 ) . چو ديدى . ( 6 ) . نكردى برويت فراز . ( 7 ) . سمع دراك . فهم و ادراك . ( 8 ) . تقدير . ( 9 ) . بتحفه ثمر هم .