تاريخ قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٦٢١

اشاره‌اى به كارهاى مستشرقان

سال 1872 م . صورت قطعى به خود گرفت « 3 » در اين روش به روايات و اسانيد اسلامى چنان كه بايد تكيه نشد و معيارهاى سه گانهء ديگرى براى اين كار پيشنهاد گرديد :

اشارات قرآن به حوادث معروف ، محتوى متن ، اسلوب وحيها . با يكچنين معيارهائى ويل سوره‌ها را به چهار دوران تقسيم مىكند : سه دوره مكى و يكى مدنى .

به دنبال او بود كه نولدكه )

Noldeke

( خاورشناس مشهور آلمانى در سال 1960 كتاب « تاريخ قرآن

Geschichte

des

Qorans

» خود را به تبعيت از روش او با اندك تغييرى منتشر ساخت .

در ترجمهء رودويل )

Rodwell

( « 4 » هم اگر وحيهاى اوليهء دورهء مكه را استثناء كنيم در بقيه از طبقه بندى نولدكه پيروى شده است . در نبورگ )

Derenbourg

( نيز در تقسيم بندى مجدد خود ناظر بر گروه بندى مستشرق آلمانى بود .

سرانجام نوبت گريم )

Grimme

( مىرسد . او احترام فراوانى نسبت به سنّت قائل بود و در ترتيب سوره‌هاى قرآنى بر روايات و اسانيد اسلامى تكيه مىكرد . او مىخواست بدون اينكه ارتباط سوره‌ها را با اخبار و روايات قطع كند آنها را مجددا طبقه بندى نمايد . او به اسلوب قرآن اهميتى خاص مىداد . او سوره‌هاى قرآنى را به سه گروه تقسيم كرد :

1 ) سوره هائى با اسلوب مقفى و موزون سنگين ( تعداد كمى از سوره‌هاى ديگر را هم كه اين خصلت در آنها كمتر است مىتوان به اين گروه افزود ) .

2 ) سوره‌هاى مقفى و موزون نه بسنگينى دستهء اول كه بيشتر شامل موارد احسان الهى است .

3 ) سوره‌هاى مدنى محتوى احكام « 5 » .

ميان اين طبقه بندى و طبقه بندى نولدكه ارتباطى هست و گاهى هم آراء او با عقايد نولدكه تلاقى مىيابد « 6 » . ولى اين را بايد اضافه كرد كه با همهء كوششى كه او به كار برده او هم مانند ساير مستشرقان از آزمون روايات و تشخيص صحيح و

( 3 ) G . Weil : Historisch - Kritische Einleitung in den Koran ) Bielefeld 4481 ، Leipzig 2781 ( . ( 4 ) A . Rodwell : The Koran . Translation Withe the Suras arranged in chronological order ) Londres 1681 ؛ 2 e ed . 6781 ( . ( 5 ) H . Grimme : Mohammed ، 2 e partie ) Munster ، 5981 ( 42 sqq . ( 6 ) نولدكه : تاريخ قرآن : 73 .