تاريخ قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٢

6 ) حطّان

4 ) اسود بن يزيد

تابعى فقيه و زاهد كوفى « 1 » ، گويند مصحفى داشته اما فقط يك مورد از اختلاف او را گفته‌اند « 2 » .

5 ) علقمة بن قيس

در زمان نبى اكرم به دنيا آمد و در كوفه از دنيا رفت . تابعى فقيه عراق از راويان قرائت ابن مسعود است « 3 » . اعمش مىگفت : « ابراهيم نخعى مصحف علقمه را براى ما بيرون آورد و در آن الف و ياء يكسان بود » و باز جاى ديگر در قسمت عرضه داشت مصاحف پس از نوشتن ، از قول ابو ظبيان مىگويد كه ما مصاحف را بر علقمه عرضه مىكرديم « 4 » . از نوادر آنكه مىگويند يك نصرانى براى او مصحفى نوشته است « 5 » . اما اختلافى از مصحفش باز نگفته‌اند .

6 ) حطّان

او بصرى است و ظاهرا شاگرد ابو موسى بوده و حسن بصرى قرائت خود از او آموخته است . چه بسا كه بعضى از قراآت شاذ از طريق حطّان از ابو موسى به حسن رسيده باشد . ولى او قرائت ابن عباس و ابن مسعود را هم آموخته بود « 6 » . ابن ابى داود نقل مىكند كه حطّان در آيهء : « وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ » ( 3 :

144 ) به جاى الرسل ، رسل قرائت مىكرد و بر درستى قرائت خود سوگند ياد مىكرد « 7 » .

( 1 ) تذكرة الحفاظ 1 : 48 ، حليه 2 : 102 ، اعلام 1 : 330 . ( 2 ) مصاحف ، 9 آيهء 7 سورهء 1 . ( 3 ) تهذيب التهذيب 7 : 276 ، تذكرة الحفاظ 1 : 45 ، حليه 2 : 98 ، تاريخ بغداد 2 : 296 اقوال مختلف را در مورد وفاتش از 61 - 73 دارد . ( 4 ) مصاحف 90 ، 105 ، 156 . ( 5 ) ايضا 133 . ( 6 ) ماتريال 244 . ( 7 ) مصاحف 90 ، 91 .