تاريخ قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٢
تأليف قرآن
مجموعه‌هائى نوشته از قرآن مجيد در زمان رسول خدا باشند . بوئر (
Bauer
) مىگويد : در زمان رسول خدا مجموعه‌هاى كوچكى از سوره‌ها كه به ترتيب درازى سوره‌ها تنظيم شده بود ، تهيه گرديده بود . مثلا : بعضى از سوره‌هائى كه با فواتح الم ، الر . . . شروع شده‌اند و در متن كنونى موجود تشكيل گروههاى پنج شش تائى مرتبى را مىدهند و به طور كلى به ترتيب درازى نزولى مرتب شده‌اند « 31 » و مجموعهء سوره‌هاى حواميم همچنين است . همين واقعيّت را ريچارد بل (
Bell
) نيز اشاره مىكند : احتمالا پس از جنگ بدر شكل نوشته‌اى از مجموعهء قرائتها به عنوان « شواهد هدايت و فرقان » وجود داشته ، و اگر چنين بوده ، بسيار عجيب است كه اثرى از آن در احاديث نمانده است « 32 » . همين دكتر بل از ادنبورگ و پروفسور تورى (
Torrey
) از ييل بدين نتيجه مىرسند كه شواهد قرآنى زيادى وجود دارد كه
( 31 ) Bauer ( H . ) ، Uber die Anordnung der Suren und Uber die Geheimnisvollen Buchstaben im Qoran ، Dans ZDMG ، Lxxv ( 1291 ) ، 1 - 02 . به نقل از در آستانهء قرآن ص 47 . بلاشر بعد اضافه مىكند : ملاحظه كنيد ، بوئر ، 1 و بعد از آن ، و جداول شمارهء 4 تا 7 . دربارهء تطابق سوره‌هاى 10 - 17 ( يونس تا أسرى ) كه تشكيل يكى از اين مجموعه‌ها را مىدهند ، و تقسيم مجدد آنها در مصاحف . همين واقعيّت نيز در توالى سوره‌هاى 40 تا 46 ( با فواتح حم ) وجود دارد . بوهل F . Buhl نيز نظر بوئر را چنين نقل مىكند : . . . بعضى از حروف الفباء در آغاز بعضى از سوره‌ها تكرار شده‌اند كه اين سوره‌ها خود مجموعهء پى در پى كوچكى را تشكيل مىدهند . مانند : « حم » در آغاز سوره‌هاى 40 تا 46 ( طبق نظر بوئر اصلا در آغاز سورهء 39 و همچنين سورهء 42 به اضافهء حروف ع - س - ق ) ، « الر » آغاز سوره‌هاى 10 - 15 ( اول سورهء 13 « المر » ) ، « طسم » اول 26 - 28 ( آغاز سورهء 27 بدون ميم ) . « الم » يك استثنائى است ، براى اينكه تنها پيش از 29 - 32 نيست ، قبل از 2 و 3 هم است . به آسانى مىتوان نتيجه را ديد كه آن نظم بر حسب كاهش آيات در سوره‌ها ، در اين مجموعه‌ها به هم خورده است . بدين ترتيب كه اين سوره‌هائى كه گفته شد در آغاز مجموعه ذكر شده‌اند ، در حالى كه سوره‌هاى كوچكتر بعدتر جا گرفته‌اند . اين پديدهء جالب توجه تنها يك توضيح مىتواند داشته باشد ، مخصوصا كه اين گروهها خود مجموعه‌هاى كوچك جدائى را تشكيل مىدهند ، و آن توضيح اين است كه زيد آنها را بدين نظم يافته و نخواسته كه اين نظم را به هم بزند . ( Shorter Encyc ، of Islam ، PP . 872 - 9 . ) اين فرضيه به نظر نويسنده در خور توجه و بررسى است . اما جاى بحث زيادى هم دارد . در هر يك از اين مجموعه‌ها نه ترتيب كاهش آيات سوره‌ها به چشم مىخورد و نه ترتيب نزول آن ، البته بحث بيشتر محتاج مراجعه به اصل مقالهء مذكور است . ( 32 ) W . Montgomery Watt ؛ Bells Intr . to the Quran ، P . 931 .