تاريخ قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٢٨

معلمان موهوم

به عهدهء او محوّل شده بود . « 24 »

پس از او نوبت پسرش يوحنا دمشقى (

Johannes

Damacenus

) شد كه تا سال 106 هجرى ( 725 ميلادى ) مدت خلافت 9 تا ده خليفه در دستگاه امويان بود . در مورد او گفته‌اند كه پدرش اگر نديم يزيد بود او خود وزير اكبر خليفهء اموى شد « 25 » . سرانجام ، او در سال 725 ميلادى كه از كار كناره گرفت وارد دير سنت سابا شد . در آنجا به تبليغ و نوشتن رسالاتى مشغول گرديد تا در سال 132 ه . ( - 4

دسامبر 749 ) ميلادى وفات يافت .

يوحنا از متفكران بزرگ آباء اخير كليساى يونانى و از ملكائيهء مسيحى بود كه معتقد به مشيّت واحد در مسيح بودند « 26 » . نوشته‌هاى او زبدهء تعاليم كليساى شرقى شمرده مىشود و سرودهاى دينى او در غايت جذبه و گيرائى است كه هنوز هم در كليساهاى يونانى خوانده مىشود . « 27 » رسالهء مباحثه‌اى ميان مسيحى و مسلمان « 28 » نشانهء مباحثات او با علماى مسلمان دربارهء اسلام و طرز استدلال و ديد او است . او است كه نسبت مىدهد رسول خدا علمش را از مردى اهل كتاب يا از يكى از بدعت جويان « آريان

Arian

» اخذ كرده « 29 » و جالب توجه‌تر اين كه همين اعتقاد است كه نزد « تئوفانس » تكرار مىشود و وجود راهب دير بصرى دستاويزى براى جعل معلّم موهوم مىگردد . در واقع تئوفانس فقط ادامه دهندهء راه يوحناست و همان اتهامات را با آب و رنگ بيشترى نقل مىكند .

بدين ترتيب ، سابقهء مباحثات مذهبى اسلام و مسيحيّت و نوشتن رساله‌ها و نامه‌ها بر ضدّ اسلام روشن مىشود . اين مباحثات همچنان ادامه يافت . بعد جنگهاى

( 24 ) امويان هنرى لامنس 212 . ( 25 ) البته طرفداران مطلقش ترديد مىكنند : فرهنگ دينى كاتوليك مقالهء يوحنا دمشقى الاب جوجى . Dictionnaire de Theologie Catholique . ( 26 ) فلسفة الفكر الدينى 1 : 32 ح 2 . ( 27 ) J . C . Ayer ؛ A Source Book for Ancient Church History ، P . 196 . ( 28 ) از انتشارات مينى جزء كتب آباء يونان مجلد نهم . ( 29 ) The Muslim World ، Vol xll ، n . 2 . APril 4391 ، P . 293 . كتاب معروفش : در سبيل رشاد يا ايمان صحيح De Fide Ortodoxa توسط Salmond به انگليسى ترجمه شده ExPosition of the Orthodox Faith و نيز توسط آباء Nicene در سلسلهء كارهاى آنها ( جلد نهم قسمت دوم ) به نام Concerning the Orthodox Faith نيويورك 1899 آمده .