تاريخ قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٩٨

اما حديث قدسى چه بود ؟

كه معنايش از خداوند و لفظش از رسول خداست . قرآن معجزه است و حديث قدسى چنين نيست .

قرآن از هر تغيير و تبديل و تحريفى مصون است و اين يك ، چنين خصيصه‌اى ندارد .

قرآن هر جمله‌اش را آيه گويند و چند آيه را سوره خوانند و اين يك چنين نيست .

امورى بر آن مترتب مىشود :

نماز به قرائت احاديث قدسيه صحّت ندارد .

منكر قرآن كافر شمرده مىشود به خلاف منكر حديث قدسى .

مسّ حديث قدسى بر كسى حرمت ندارد .

قرائتش بر جنب و حائض و نفساء تحريم نشده .

روايت به معنى در آن صحيح است .

خريد و فروشش منعى ندارد .

در نقل از قرآن گفته مىشود : « قال اللّه تبارك و تعالى » خداى تبارك و تعالى فرمود . و در حديث قدسى ، قدماء مىگفتند : « قال رسول اللّه فيما يروى عن ربّه » ( پيامبر خداوند در روايتى از خدا فرمود ) . بعديها مىگويند : « قال اللّه تعالى فيما - رواه عنه رسول اللّه ( ص ) » . ( خداى فرمود چنان كه رسول خدا روايت كرد ) .

اما فرق حديث قدسى با حديث معمولى اين است كه احاديث قدسيه به خداوند نسبت داده شده ولى حديث معمولى حاكى از قول و يا فعل و يا تقرير رسول خدا ( و يا معصوم ( ع ) مىباشد كه براى روشن‌تر شدن احكام الهى مورد استناد قرار مىگيرد .

به عبارت ديگر وحى دو نوع است : « وحى متلو » ( وحى تلاوت شده ) يا « وحى - جلّى » يعنى قرآن و « وحى مروىّ » وحى روايت شده ، يعنى « حديث قدسى » « 1 » .

( 1 ) المجلس الاعلى للشئون الاسلاميه - لجنة القرآن و السنة در مصر ، چهار صد حديث قدسى را از « موطاء » و كتب سته جمع آورى و در سال 1389 در دو جلد به نام « الاحاديث القدسيه » و در سال 1394 در يك جلد آن را انتشار داد . از دانشمندان شيعى ، شيخ حرّ عاملى ( م 1104 ه . ) نيز كتابى به نام : « الجواهر السنّيه فى الاحاديث القدسيه » در احاديث قدسيه ( كه بيشتر از طريق اماميه نقل شده ) گرد آورده كه به سال 1302 ه . در بمبئى و اخيرا ( در 1964 م . ) در نجف چاپ شده است . ( دراية الحديث آقاى كاظم مدير شانه چى استاد دانشگاه مشهد ) . اضافه بر آن حديث قدسى مشتمل بر تورات و زبور و صحف ادريس با ترجمهء فارسى در 1322 ق . در تهران چاپ شده ، و نيز كتاب الاتحافات السنّيه فى الاحاديث