تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( رهاورد خرد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨١
كوته‌سخنان امام ( صادق ) عليه السّلام در تفصيل اين معانى
( 1 ) و فرمود عليه السّلام : خداوند دنيا را به دوست و دشمن بدهد ولى ايمان را جز به برگزيدگان آفريدگانش ندهد .
( 2 ) و فرمود عليه السّلام : هر كه با وجود داناتر از خودى مردم را به ( اطاعت و تقليد ) خود خواند بدعتگذارى گمراه است .
( 3 ) به او عرض كردند : وصيّت لقمان چه بود ؟ ( امام ) عليه السّلام فرمود : در آن سخنان شگفت بسيار بود و شگفت‌تر از همهء آنها اين كه به پسرش گفت : چندان از خدا بترس كه ( پندارى ) اگر نكوكارى تمام آفريدگان را به درگاه او برى باز هم عذابت كند و چندان به او اميدوار باش كه ( گويى ) اگر گناه تمام جهانيان را مرتكب شده باشى باز به تو رحمت آورد . سپس ( حضرت ) ابو عبد الله ( صادق ) عليه السّلام فرمود : هيچ مؤمنى نيست مگر آنكه در دلش دو نور است : نور بيم و نور اميد ، كه اگر اين را سنجند بر آن فزون نيايد و اگر آن را سنجند بر اين افزون نباشد .
( 4 ) ابو بصير گفت : « 66 » از ( حضرت ) ابى عبد الله عليه السّلام در بارهء ايمان پرسيدم . ( امام ) عليه السّلام فرمود : ايمان به خدا آن است كه او را نافرمانى نكنند . عرض كردم : پس اسلام چيست ؟ ( حضرتش ) عليه السّلام فرمود : هر كه چون ما عبادت كند و چون ذبيحه كردن ما ذبح كند ( مسلمان است ) .
( 5 ) و فرمود عليه السّلام : كسى كلمه‌اى در باب هدايت نگويد مگر آنكه پاداشى همسنگ پاداش آن كس كه بدان عمل كرده بيابد و كلمه‌اى در جهت گمراهى نگويد مگر آنكه گناهى چون گناه آن كس كه بدان عمل كند بر او باشد .
( 6 ) به امام عرض كردند : مسيحيان مىگويند ، شب ميلاد در بيست و چهارم كانون ( دسامبر ) است .
حضرتش عليه السّلام فرمود : خلاف مىگويند ، بلكه در نيمهء حزيران ( ژوئن ) است كه در آن روز چون نيمهء آذار ( مارس ) روز و شب برابر مىشود . ( يعنى ميلاد مسيح در اعتدال خريفى است ) ( 7 ) و فرمود عليه السّلام : اسماعيل پنج سال از اسحق بزرگتر بود و ذبيح ( اللَّه ) همان اسماعيل عليه السّلام بود ، آيا گفتهء ابراهيم عليه السّلام را نشنيدى كه : رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ - پروردگارا مرا ( فرزندى ) از صالحان ببخش » « 67 » همانا از خداوند درخواست كرد كه پسرى از صالحان نصيبش فرمايد ، پس در سورهء الصّافات ( خداوند ) فرمايد : فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَلِيمٍ - ما او را به پسرى بردبار مژده داديم » « 68 » يعنى اسماعيل . سپس فرمود : وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ - و او را مژده داديم به اسحاق پيغمبرى از صالحان » « 69 » و هر كه ادعا كند كه اسحاق بزرگتر از اسماعيل است
( 66 ) يحيى بن ابو القاسم كه شرح حالش پيشتر گذشت . ( 67 ) الصّافات ، 100 ( 68 ) الصّافات ، 101 ( 69 ) الصّافات ، 112