جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ١٨٣

ميقات نهم اسما ، مراتب و ادوار عدد

ميقات نهم اسما ، مراتب و ادوار عدد

ميقات نهم اسما ، مراتب و ادوار عدد

در طىّ تضاعيف « 1 »

مقام به تحقيق انجاميد آنچه ائمّهء ارثماطيقيّين « 2 »

و علماى علم حساب گفته‌اند « 3 »

كه اسماى عدد ، بيش از دوازده نيست ؛ و از آن اسماى مفرده و اسماى اصول خواسته‌اند كه اسماى تسعهء اصول مراتب « 4 »

عدد ، و « 5 »

عشره و مائه و الف باشد ؛ و امّا مثل عشرين و ثلاثين و اربعين و نظائرها ، اسماى مراتب جموع « 6 »

عقد عشره يا « 7 »

جموع مرتبهء اثنين و ثلاثه و اربعه‌اند مثلا ؛ چه نسبت آن عقود عشرات « 8 »

به عشره ، نسبت اين مراتب آحاد است به واحد ؛ / 195 / و اسماى ما بين عقود عشرات مركّبات‌اند يا به « 9 »

تركيب ثنايى « 10 »

مثل : خمسة عشر و سبعة عشر ، يا به واو عاطفه مثل : سبعة و عشرين ، و ثمانية و عشرين ؛ و اسماى مراتب مئات و الوف يا مثنّيات‌اند چون : مائتين و الفين ، يا مركّبات اضافيه « 11 »

مانند « 12 »

ثلاثمائة « 13 »

، و عشرة آلاف .

و اوّل تنزّلات و تكرّرات واحد مرتبهء اثنين است كه هيچ چيز « 14 »

به واحد از او « 15 »

نزديكتر نيست ؛ و بدايت « 16 »

كثرت ، و مخرج نسبت نصف و ضعف ، و « 17 »

موطن « 18 »

حقيقت مثليت و مانندگى ، و مظهر معنى شفعيت و ثنويت است ؛ و قهرمان حكم وحدت در اين مرتبه هنوز چنان غلبه دارد كه ممايزت و مغايرت « 19 »

تخالفى را كه هادم اساس مثليت و مضاهات « 20 »

و « 21 »

شفعيت و مساوات است ، مجال جلوه نمىدهد .


( 1 ) . ن : مضاعيف .

( 2 ) . پ : ارثماطيقين .

( 3 ) . س : + كفته‌اند .

( 4 ) . ق : مراتبت .

( 5 ) . پ : اصول مراتب احدى و ؛ م : - و .

( 6 ) . پ : جميع .

( 7 ) . م ، ن : با .

( 8 ) . ن : عشرت .

( 9 ) . ن : - به .

( 10 ) . پ : بناى ؛ ت : بنائى ؛ ق : بنايى ؛ در نسخهء « س » قسمت اوّل كلمهء « ثنايى » يعنى « ثنا » پاك شده و دو حرف آخر به صورت « ئى » آمده است .

( 11 ) . پ : اضافه .

( 12 ) . ن : باشد با .

( 13 ) . س : ثلثما .

( 14 ) . م ، ن : + ازو .

( 15 ) . م ، ن : - از او .

( 16 ) . م : + و .

( 17 ) . ق : - و .

( 18 ) . پ : موطّن

( 19 ) . ن : ممايزات و مغايرات .

( 20 ) . س : مصات ؛ ن : + تخلفى و تخالفى را كه .

( 21 ) . ن : - و .