جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ١٥٢
تكملة « 19 » ( 19 ) . پ : اقتباس . الجذوة « 20 » ( 20 ) . در نسخهء « م » به جاى « تكملة الجذوة » عبارت « ميقات » به كار رفته است . مراتب متطابقهء مقولهء حرف
باقى مآحد « 1 »
.
حروف را ارض كلام گرفته‌اند « 2 »
و نقاط را جبال حروف ؛ و نقاط را جامده شمرده‌اند « 3 »
و حروف را مايعهء « 4 »
سيّاله ؛ و حروف كلامى كه عبارت از هوايى متموّج است كه در طىّ « 5 »
مخارج « 6 »
صور تموّجاتش محسوس مىشود ، به حسب حدود مخارج ترتيب « 7 »
طبيعى دارند ؛ و در اين ترتيب هم « الف » صاحب تقدّم است كه از اقصاى « 8 »
مخارج - كه مبدأ تموّج آن هوا آمده - ظاهر مىگردد ؛ و ساير حروف به اعتبار اين ترتيب طبيعى به « 9 »
تثليث قسمت منقسم به سه قسم مىشود :
[ 1 . ] حروف حلقى [ 2 . ] و حروف لسانى « 10 »
[ 3 . ] و حروف « 11 »
شفهى « 12 »
.
و همچنانچه « 13 »
« الف » در ترتيب طبيعى مخارج حلقيه ، مبدأ و « 14 »
صاحب تقدّم است ؛ همچنين « لام » در ترتيب « 15 »
طبيعى مخارج « 16 »
لسانيّه ، و « ميم » « 17 »
در ترتيب طبيعى مخارج شفويّه . پس « ا » ، « ل » ، « م » بنا بر اصل نطقى « 18 »
كلامى « 19 »
نيز « 20 »
صاحب جمعيت مراتب كمال و جامع « 21 »
ساير حروف باشند ، همچنانكه « 22 »
بر اصل رقمى كتابى ، چنانچه « 23 »
سبق ذكر يافت .
و امّا به اعتبار اصل عددى ، همچنانچه « 24 »
اصول مراتب طبيعيهء عدد و « 25 »
اصول ارقام عدديه از يكى است تا نه ، كه به حسب ذات خود بىملاحظهء نسبت به غير و
( 1 ) . پ : ماخذ .
( 2 ) . پ : گرفته‌انده .
( 3 ) . ن : شمرده .
( 4 ) . ن : مامده .
( 5 ) . پ ، ت ، ق : حل .
( 6 ) . پ : + و .
( 7 ) . ق : ترتيبى .
( 8 ) . پ : اقصأ ما ؛ ن : فضاى .
( 9 ) . پ : - به .
( 10 ) . پ : نشانى .
( 11 ) . س : - حروف .
( 12 ) . پ : تفوهى ؛ ن : شيفى .
( 13 ) . م : همچنانكه .
( 14 ) . م : - و .
( 15 ) . ن : تيب .
( 16 ) . پ : - حلقيه مبدأ و صاحب تقدّم است همچنين « لام » در ترتيب طبيعى مخارج .
( 17 ) . ق : م .
( 18 ) . م : - نطقى .
( 19 ) . م ، ن : كلام .
( 20 ) . ن : بر .
( 21 ) . ن : + و .
( 22 ) . پ : هم چنانچه .
( 23 ) . م : چنان كه .
( 24 ) . م ، ن : همچنانكه .
( 25 ) . پ : - و .