جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ١٤٠
الجذوة الثانية عشر مراتب حروف بر حسب بيّنات و زبر
از آن رو « 1 »
كه هر يك را هفت مرتبه از مدارج بطون هست كه بيّنات ايشان مىشوند « 2 »
و هيچ « 3 »
حرف از سه و چهار نمىگذرد « 4 »
؛ و از اين رو در ميان « 5 »
ترتيب مزدوجهء كلامى واقع‌اند و جاى قلب گرفته‌اند » سهوى است كه او را افتاده است از چند وجه .
و « 6 »
مراتب « 7 »
صادين - اگر چه در عدد طبقات با مراتب « 8 »
« سينين » و « 9 »
« عينين » موافق است ، و لكن « 10 »
طبقات « سينين » و « عينين » به حسب غير مكرّرات حروف در عدد ازيد « 11 »
آمده است ؛ چه طبقهء روابع حروف اربعه بر « 12 »
دو حرف « 13 »
غير مكرّر مشتمل است ؛ « 14 »
و در طبقهء روابع صادين « 15 »
بيش از يك حرف نيست .
و ببايد دانست كه حرف در لغت به معنى طرف است و جانب ؛ قال - عزّ من قائل - : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ / 169 / و تقاطيع هواى تنفّسى متموّج را از آن حروف گفته‌اند كه اطراف كلام‌اند .
و در اصطلاح اصحاب اين فنّ ، لفظى است مشترك ميانهء چهار « 16 »
معنى :
[ 1 . ] گاهى حرف گويند و مجرّد ظاهر - كه مسمّاست - خواهند « 17 »
.
[ 2 . ] و گاهى همين « 18 »
بيّنات تنها .
[ 3 . ] و گاهى اسم كه مجموع اول « 19 »
و ثوانى « 20 »
است ؛ اعنى طبقهء ظاهر « 21 »
و اوّل بطون كه طبقهء اولاى بيّنات باشد .
[ 4 . ] و گاهى جميع مراتب و طبقات باسرها .
و حقّ اصطلاح در تسميهء طبقات - پيش من - آن است كه طبقهء ظاهر « 22 »
را درجه
( 1 ) . ن : از اين رو .
( 2 ) . پ : مىشود .
( 3 ) . س : هيج .
( 4 ) . پ : نمىگذارد ؛ ق : نمىگزرد ؛ ن : ميگذرد .
( 5 ) . پ : جان .
( 6 ) . پ : - و .
( 7 ) . س : + حلد .
( 8 ) . پ : مراين .
( 9 ) . پ ، ت ، ج ، س ، ق ، ن : + مراتب .
( 10 ) . پ : و ليكن .
( 11 ) . پ : ازبد ؛ ن : زايد .
( 12 ) . پ : هر .
( 13 ) . پ : حروف .
( 14 ) . ق : + و در طبقه بر دو حرف غير مكرر مشتملست .
( 15 ) . ق : ضاد .
( 16 ) . ن : + و پنج .
( 17 ) . پ : خوانند .
( 18 ) . س : همچنين ؛ ق : همى .
( 19 ) . پ : اوّل .
( 20 ) . ن : ثانى .
( 21 ) . ج : + خوانند ؛ ق : ظ .
( 22 ) . ق : ظ .