جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ١٣٨
الجذوة الثانية عشر مراتب حروف بر حسب بيّنات و زبر
نسبت ميانهء اسماى حروف و مسمّيات اجمال و تفصيل است ، چنانچه ميانهء حدّ عقلى و محدود « 1 »
، على ما قد استبان فى فنّ الميزان . آنچه در صورت تفصيلى اسمى ظهور دارد ، باطن صورت اجمالى مسمّاست . تسميهء فضل « 2 »
اسم بر مسمّا به « 3 »
« بيّنات » از اين جهت است .
و بيّنات « 4 »
به قسمت اولاى ثنايى « 5 »
منقسم مىشود به : يكى و دو ؛ « 6 »
آنچه يكى باشد ، جز « الف » نتواند بود « 7 »
مانند بيّنات : « باء » « 8 »
و « تاء » « 9 »
و « ثاء » « 10 »
و « حاء » « 11 »
و نظايرها « 12 »
؛ و آنجا « 13 »
كه دو تا باشد ، از آن دو يكى البتّه حرف مدّ بوده باشد ، الّا « الف » كه حرف مدّ در بيّنات او مدخل ندارد ؛ و « عين » و « غين » كه حرف « 14 »
مدّ آنجا هست ، امّا نه به صورت مدّى . پس اين تقسيم « 15 »
به تثليث اقسام ، ثلاثى مىشود .
و پيش بعضى « 16 »
از ارباب اين فنّ ، بيّنات على العموم دو حرف ؛ و در « باء » « 17 »
و « تاء » و « ثاء » « 18 »
و اشباهها « 19 »
، همزهء « 20 »
آخر اسم معتبر مىباشد ؛ بنا بر آنكه گروهى از علما ، همزه را حرفى ديگر اعتبار كرده‌اند وراى « 21 »
الف .
و حروفى كه بيّنات واقع مىشود ، هشت حرف است كه در عالم حرفى ، حملهء عرش اظهار بطون و صور تفصيليهء اسماى حروف ايشان‌اند ؛ همچنانكه در عالم جملى « 22 »
وجودى ، حاملان عرش هشت‌اند « 23 »
: وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ « 24 »
يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ / 166 / ؛ تركيب « الودّ منيف » « 25 »
جامع همه است ؛ و اينها به اعتبار جامعيت حروف مدّ و حروف داير ، اصول كلّيهء « 26 »
حروف‌اند « 27 »
.
( 1 ) . ن : + و .
( 2 ) . پ : فصل .
( 3 ) . ن : نه .
( 4 ) . ت : - و بيّنات .
( 5 ) . س : تنائى .
( 6 ) . ت ، س ، ق ، ن : + و .
( 7 ) . ن : - بود .
( 8 ) . س : يا ؛ ن : با .
( 9 ) . ن : تا .
( 10 ) . ن : ثا .
( 11 ) . پ : ظا ؛ ت : + و ؛ ن : حا .
( 12 ) . پ : و بظاهرها ؛ ن : و ظاهرها .
( 13 ) . پ ، م ، ن : آنچه .
( 14 ) . پ : حروف .
( 15 ) . ن : اين قسم .
( 16 ) . پ : بعض .
( 17 ) . س : ياء .
( 18 ) . ن : با و تا و ثا .
( 19 ) . ق : اشباههم .
( 20 ) . ق : + در .
( 21 ) . پ : و براى .
( 22 ) . پ ، س : حملى .
( 23 ) . پ ، س : هستند .
( 24 ) . پ ، ت ، ج ، س ، ق ، م ، ن : - فوقهم .
( 25 ) . پ : ابود منيف .
( 26 ) . ج ، ن : - كلّيه .
( 27 ) . س : حرفند .