جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ١٢٢
الجذوة الحادية عشر مراتب ادراكات و مدركات آدمى
الجذوة الحادية عشر مراتب ادراكات و مدركات آدمى
الجذوة الحادية عشر مراتب ادراكات و مدركات آدمى
در كتاب « نفس » از علم طبيعى و در طبقات علم ما فوق الطبيعه ، به منصّهء « 1 »
تبيين « 2 »
و ميقات تقرير رسيده ، و ما در كتاب تقويم الإيمان / 144 / بر جهت قصوى و نمط اقصى - بإذن اللّه سبحانه - بيان كرده‌ايم كه مراتب ادراكات انسانى ، از رهگذر حواسّ خمس « 3 »
جسدانى ، و حاسّهء « 4 »
سادسهء عقلانى ، منحصر در چهار نوع است : احساس و تخيّل و توهّم و تعقّل . اگر چه وهم بر سبيل استقلال و انفراد مدرك نيست - با « 5 »
آنكه رئيس حواسّ و والى مشاعر دماغيه است « 6 »
- بلكه به مشاركت خيال ادراك مىكند « 7 »
؛ و از اين جهت مدركاتش - كه معانى « 8 »
غير محسوسه است - تخصّص « 9 »
جزئيت و خصوصيت شخصيت « 10 »
مىيابد « 11 »
.
و بنا بر ملاحظهء اين اعتبار ، شريك سالف ما در نمط ثالث اشارات تثليث « 12 »
قسمت كرده ، انواع ادراكات را سه شمرده است : / 145 / تجريد از لواحق مادّيه « 13 »
و غواشى « 14 »
هيولانيه در مراتب ادراك « 15 »
به ترتيب و تدريج ، ازدياد و اشتداد مىپذيرد تا چون به نضاب استتمام « 16 »
رسد و مشخّصات و عوارض و « 17 »
مخصّصات و كوانف محذوف شود ، « 18 »
جوهر طبيعت مرسله و سنخ ماهيت مشتركه « 19 »
خالص از سواتر و شوائب بماند « 20 »
، و « 21 »
رتبهء معقوليت يافته ، در حرم ادراك تعقّلى مسكن گيرد . « 22 »
جوهر قدسى نفس ناطقه به ذرّات عالم بدن محيط ، و بر كافّهء حواسّ و مشاعر و
( 1 ) . پ : بمنقه .
( 2 ) . پ ، ت : تبين .
( 3 ) . م : خمسه .
( 4 ) . ن : + و .
( 5 ) . پ : يا .
( 6 ) . پ : نيست .
( 7 ) . ق : مىكنند .
( 8 ) . س : معالى .
( 9 ) . ن : تخصيص .
( 10 ) . س : - شخصيت .
( 11 ) . پ ، ت ، س ، ن : مىبايد .
( 12 ) . ن : تبليث .
( 13 ) . ن : - مادّيه .
( 14 ) . م : غواسق .
( 15 ) . س : ادراكات .
( 16 ) . ن : استمام .
( 17 ) . پ : - و .
( 18 ) . ق : + و .
( 19 ) . پ : + كه .
( 20 ) . ن : نماند .
( 21 ) . ق : - و .
( 22 ) . ق ، م : + و .