جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ١٠٨
الجذوة العاشرة حقيقت عدد و مراتب و ويژگيهاى آن
بيست و پنج در نفس‌اش « 1 »
، سيصد و نود هزار و « 2 »
ششصد « 3 »
و بيست و پنج « 4 »
كه باز « 5 »
بيست و پنج « 6 »
از اوّل به آخر دور كرده است ؛ و على هذا السبيل فى كلّ دور ؛ و اين حركت دورى در غير پنج نيست . پس لا محاله « خمسه » عدد مستدير و « 7 »
به اين اعتبار افضل اعداد باشد .
و به حكم اين « 8 »
نسبت كه ميانهء پنج و دايره است ، حقيقت آفرينش را لازم افتاده است كه در كره بيش از پنج شكل مجسّم متساوية القواعد كه قاعدهء هر يك يك متساوية الاضلاع بوده باشد ، وقوع نتواند داشت .
يونانيان از اين جهت ، پنج شكل مجسّم بر وصف مذكور را « 9 »
- به تفصيلى كه وظيفهء اين مقام « 10 »
نيست - به طبايع اربعهء « 11 »
اسطقسّات و طبيعت « 12 »
خامسهء فلكيات منسوب ساخته‌اند ؛ و ما در حيّز « 13 »
طبيعى اين مبحث ، تعليم متعلّمين كرده‌ايم كه مطلق استدارهء عددى « 14 »
خاصّهء خمسه نيست ، بلكه خاصّهء خمسه آن است كه تامّ الاستداره است ؛ و طبايع « 15 »
مطلق استدارهء عددى « 16 »
مشترك العروض « 17 »
است ميانهء واحد و « 18 »
خمسه و ستّه . چه مضروب و مضروب فيه و حاصل ضرب يكى همان يكى است .
و در مركّبات عقود نيز مربّع يازده « 19 »
در نفس‌اش ، صد و بيست و يكى است كه يك از اوّل به آخر دور كرده « 20 »
، اگر چه سير يازده به آخر دور نرسيده « 21 »
است ؛ و باز مضروب صد و بيست و يك در نفس‌اش ، چهارده « 22 »
هزار و ششصد « 23 »
و چهل و
( 1 ) . ق : نفس .
( 2 ) . پ : - و .
( 3 ) . ن : شيصد .
( 4 ) . ن : + است .
( 5 ) . س : بار .
( 6 ) . ن : - كه باز بيست و پنج .
( 7 ) . ن : - و .
( 8 ) . ن : - اين .
( 9 ) . ت ، ج ، س ، ق ، م : - را .
( 10 ) . س : مفام .
( 11 ) . پ ، ت ، ج ، س ، ن : اربع .
( 12 ) . پ : طبيعة .
( 13 ) . ت : خيّر .
( 14 ) . پ : عدد ؛ ن : عددين .
( 15 ) . ت ، س ، ن : طباع .
( 16 ) . پ : عدد .
( 17 ) . ن : الغروض .
( 18 ) . پ : - و .
( 19 ) . س : ياده .
( 20 ) . م : + است .
( 21 ) . ن : رسيده .
( 22 ) . پ : يكصد و ده .
( 23 ) . ن : شيصد .