جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ٩٤
الجذوة التاسعة وجود مطلق ، وجود جايزات ، صدور ، افاضه ، جعل و ايجاد
عالم امكان به هويّت « 1 »
حقيقى ذات حقّ ، نسبت امواج است به ذات بحر و تعيّنات به طبيعت مرسله » از جادهء مستوى عقل صريح و صراط مستقيم مسلك برهان ، خارج است .
و سبيل افاضه و ايجاد آن نيست كه از ذات مفيض موجد « 2 »
چيزى منفصل شود يا امرى به ذات مجعول فايض « 3 »
متّصل گردد ، بلكه آن است كه چون علم جاعل محيط باشد به « 4 »
آنكه مجعولى « 5 »
بحسب ذاته از خيرات نظام وجود است ، و منتظرات « 6 »
و مصحّحات حصولش بالفعل در دايرهء تحقّق واقع است ، جوهر ذات آن مجعول بر علم و ارادهء « 7 »
جاعل مترتّب و از فعّاليت و فيّاضيت « 8 »
ذات فعّالش صادر گردد ، به مثل « 9 »
مانند شعلهء چراغى كه از خرمن آتش درگيرد « 10 »
يا شعاعى كه از نور جرم شمس فايض شود يا اهتزاز عضلات و حركت اعضاى ادويه كه از شوق متأكّد نفس - كه به مرتبهء اجماع رسيده باشد - منبعث گردد .
و صدور و افاضه و جعل و ايجاد را بر سه معنى اطلاق كنند :
اوّل : جاعليت « 11 »
اضافى كه « 12 »
مضايف مجعوليت است ؛ و هر دو متضايف به حسب مرتبه‌اى از ذات جاعل و ذات مجعول متأخّر ، و نسبت با يكديگر در يك مرتبه باشند . چه حقيقت اضافه نسبت متكرّره « 13 »
است ، به خلاف مطلق نسبت كه در آن تكرّر « 14 »
معتبر نيست ، بلكه اعمّ است از آن و اوسع « 15 »
.
دوّم « 16 »
: حيثيت جاعليت حقيقى كه مستتبع « 17 »
ذات مجعول ، و جوهر ذات مجعول از آن منبعث باشد ؛ و ذلك كون الجاعل بحيث « 18 »
يجب و يصدر عنه هذا المجعول بخصوصه ؛ و اين جاعليت حقيقى ، مبدأ جاعليت اضافى است و متقدّم بر آن به دو مرتبه . چه اين جاعليت اصل وجود و منبع تقرّر « 19 »
مجعول و از مراتب
( 1 ) . س : عالم امكان يهويّت .
( 2 ) . ن : موجود .
( 3 ) . ن : + و .
( 4 ) . ن : يا ؛ حاشيهء « ن » : به .
( 5 ) . پ : مجعول .
( 6 ) . پ : مشطرات .
( 7 ) . ن : ارده .
( 8 ) . پ : مناصبت .
( 9 ) . س : - به مثل .
( 10 ) . ن : + به مثل مانند شعله چراغى .
( 11 ) . ن : جاعل .
( 12 ) . ق : - كه .
( 13 ) . ن : مكرره .
( 14 ) . پ : تكرار .
( 15 ) . ن : - و اوسع .
( 16 ) . پ ، ج ، م : دويم ؛ ن : و .
( 17 ) . ق : متبع .
( 18 ) . پ : بحيثية .
( 19 ) . ن : + وجود .