جذوات و مواقيت ( فارسى ) — الصفحة ٥٢
الجذوة الخامسة كيفيت و ترتيب صدور عقول در نظام هستى
ظلّ وحدت حقّهء واحد حقيقى ، و بساطتى جوهرى ظلّ « 1 »
احديت مطلقهء ذاتيهء « 2 »
وجوبى .
و هويّت او را فى حدّ « 3 »
وحدته العددية و بساطته العينية ، شش حيثيت نفس الامرى در ملاحظهء عقلى و لحاظ تحليلى « 4 »
، لازم ذات است :
[ 1 . ] ماهيت [ 2 . ] و وجود [ 3 . ] و جواز ذاتى [ 4 . ] و وجوب بالغير [ 5 . ] و تعقّل ذات خود عقلا حضوريا [ 6 . ] و تعقّل ذات حقّ « 5 »
مبدع - جلّ ذكره - به قدر امكان .
و اسم « عقل اوّل » اين حيثيات را متناول است « 6 »
تضمّنا و التزاما « 7 »
، اگر چه معلول اوّل بالحقيقة يكى از اينها است .
چون حيثيت ماهيت و حيثيت امكان ذاتى - هر دو - حال « 8 »
جوهر آن « 9 »
معلول‌اند فى ذاته - بما هو بالقوّة بحسب ذاته - آن هر دو را در قوّت يك حيثيت اعتبار كرده‌اند و به منزلهء مادّه گرفته‌اند .
و چون حيثيت انّيت « 10 »
و حيثيت تعقّل « 11 »
ذات « 12 »
- هر دو - حال « 13 »
آن جوهرند فى ذاته ، و لكن بما هو بالفعل من تلقاء إفاضة « 14 »
الجاعل ، آن هر دو را نيز يك « 15 »
حيثيت گرفته‌اند .
و حيثيت وجوب « 16 »
و حيثيت تعقّل مبدأ ، حال اويند مستفاد از مبدأ و قياس به
( 1 ) . ن : - ظلّ .
( 2 ) . ن : ذاتى .
( 3 ) . پ : - حدّ .
( 4 ) . پ ، ت : تحيليلى ؛ ق : تخيلى .
( 5 ) . پ : - حقّ .
( 6 ) . پ : مشاونست .
( 7 ) . ن : الراما .
( 8 ) . پ : خال .
( 9 ) . ن : - آن .
( 10 ) . پ : انّيست .
( 11 ) . پ : بفعل ؛ ت بعقل .
( 12 ) . م : حيثيت انّيت و حيثيت وجوب و حيثيت تعقل مبدع .
( 13 ) . پ : خال .
( 14 ) . پ ، ت ، ق : افاضته ؛ م : اضافة .
( 15 ) . پ : نير ؟ ؟ ؟ ك .
( 16 ) . م : وجود .