پنج رساله ( فارسى ) — الصفحة ٥٩
تفسير سوره ناس ترجمهء كلام شيخ رئيس است
تفسير سوره ناس ترجمهء كلام شيخ رئيس است
تفسير سوره ناس ترجمهء كلام شيخ رئيس است
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ مَلِكِ النَّاسِ . سابقا در أوان تفسير سورتين مباركتين توحيد وفلق مفهوم گرديد ربوبيّت ربّ عبارت از ترتيب كاملهء حضرت حق سبحانه است مر مكوّنات وموجودات را ، وتربيت نيز عبارت وأشارت است بتسويهء مزاج بدني . زيرا انسان موجود « 1 »
كامل محسوب نمىشود ما دام كه بدن أو مستعدّ وآماده نشود . ومقرر است كه همين استعداد حاصل نمىشود مگر به تربيت لطيفه وتمزيج پاكيزه ونيكو كه عقل عقلا از درك آن قاصر آيد . وهمين معنى است كه مذكور گرديد آنچه نصّ كريمهء : فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي بدان دلالت مينمايد .
پس اولين درجات خلق تربيت است مر بدن را بدين كه تسويهء مزاج أو حاصل آيد . بنا بر اين اولين نعمتهاى خلاق عالم جلّ وعلا بر انسان كامل اين است [ كه ] أو را بمرحمت خود تربيت ميفرمايند ، بدين كه بتسويهء مزاج أو ميپردازند .
وچون تمكّن تربيت متمكّن گرديد ، در وى فيضان رحمت ديگر ميفرمايند ، بدين كه نفس ناطقه بديشان عطا ميفرمايند . واعضاى بدن أو را از قواى حسّيّه وخياليّه [ و ] وهميّه وفكريّه گردانيده « 2 »
، وسمع
و
( 1 ) در أصل : بموجود .
( 2 ) متن عربى : « وذلك بان أفاض عليه نفسا ناطقة وجعل أعضاء البدن بما فيها من القوى الحسّية والخيالية . . . » جامع البدائع ، ص 30