مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٨٠

[ 123 ] م - كسى كه عذر داشته باشد از بعض اعمال حج ، نمىشود ( 1 ) او را اجير كرد براى حج ، و اگر شخص معذور از بعض اعمال ، تبرعا از غير ، حج بكند اكتفا كردن به آن اشكال دارد . ( 2 ) استفتاءات نيابت

است مىتواند براى او نايب بگيرد ، و يا خودش باقى اعمال را انجام دهد يا نه ؟

ج - مجنون تكليف ندارد ، و نمىتوانند براى او نايب بگيرند ، ( 1 ) و اگر عاقل شد حكم اشخاص محرم ديگر را دارد .

[ 134 ] س - هر گاه كسى مريض شود ، به طورى كه بعد از احرام عمره قادر به انجام اعمال نباشد ، آيا كسى كه براى عمرهء تمتع مستحبى محرم شده و عمره را انجام داده است مىتواند در حج نايب او شود يا خير ؟

ج - كسى كه براى عمرهء تمتع محرم شده و لو مستحبى ، نمىتواند در اصل عمره يا حج براى ديگرى نايب شود و بايد عملش را اتمام كند ، ولى اگر مريض فقط قادر به انجام طواف و سعى نباشد و بتواند وقوفين را درك كند و بقيهء اعمال را نايب بگيرد ، جايز است ديگران را در طواف و سعى و اعمال ديگر نايب قرار دهد ، هر چند خودشان هم حج يا عمره به جا مىآورند .

[ 135 ] س - بنده چون مسئول گروه حج بودم به استناد وظيفه‌ام كه مراقبت از بيماران و عاجزهاى گروه بود وقوف اضطرارى انجام دادم ، لطفا وظيفهء شرعى اين جانب را بيان فرمائيد .

ج - اگر همراه عجزه بوده‌ايد كه لازم بوده با آنان باشيد و آنان از وقوف اختيارى معذور بوده‌اند براى شما هم اشكالى نداشته ، ( 2 ) بلى اگر نايب كسى شده‌ايد ( 3 ) نيابت شما درست

( 1 ) - آية الله بهجت : به ذيل مسأله 8 و 129 و 989 مورد هشتم مراجعه شود .

آية الله مكارم : اين در صورتى است كه سال اوّل استطاعت او باشد .

آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : مجنون تكليف ندارد و نمىتوانند برايش نايب بگيرند و بنا بر اظهر احرام او باطل مىشود .

آية الله فاضل : در فرض سؤال نايب گرفتن مجزى و صحيح نيست و ظاهرا احرام او باطل مىشود .

آية الله سيستانى : اگر پس از درك مسماى وقوف ، در عرفات ديوانه شده باشد و سپس به قدرى به عقل بيايد كه اختيارى مشعر را درك كند ، يا اضطرارى مشعر با اختيارى يا اضطرارى عرفه ، پس حج او صحيح است ، و اگر به عقل نيايد ، بايد براى تكميل اعمال شوهر براى او نايب بگيرد .

( 2 ) آية الله خوئى : كسانى كه ناچارند همراه زنان و بيماران باشند ، اگر بتوانند و لو يك لحظه از وقوف اختيارى مشعر را درك كنند بايد برگردند و اگر نمىتوانند بايد قبل از ظهر روز عيد به آنجا برگردند و در فرض عجز از آن هم حج آنان صحيح است و چنانچه اين وظيفه را از روى جهل به حكم ترك كرده باشند حجّشان صحيح است ولى بايد يك گوسفند كفاره بدهند . ( مناسك ، مسأله 378 و 379 و 380 ) و در حاشيهء مسألهء 107 حكم نيابت معذور به عذر طارى گذشت .

( 3 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله فاضل : اگر عذر شما طارى بوده نيابت صحيح است .

آية الله صافى : به حاشيه شرط هفتم از مسأله 107 مراجعه شود .