مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٦٦

حجة الاسلام به جا آورند و كفايت از حج واجب آنان مىكند ، و چنانچه ساير شرايط را ندارند ( 1 ) به مجرد امكان حج ، براى آنان استطاعت حاصل نشده است و حج آنان استحبابى است و چنانچه بعدا استطاعت پيدا كردند بايد حج واجب را به جا آورند ، و حكم روحانى كاروان نيز همين است لكن اگر بعد از مراجعت از مكه نياز به شهريهء حوزه دارند مستطيع نمىشوند . ( 2 ) [ 59 ] م - پزشكان يا كسان ديگرى كه با مأموريت به ميقات آمده‌اند و در ميقات جامع شرايط استطاعت هستند ، واجب است حجة الاسلام به جا آورند ( 3 ) هر چند كه لازم است مأموريت خود را نيز انجام دهند . استفتاءات استطاعت

و مروه و طواف زيارت و طواف نساء و وقوف عرفات و مشعر و منى ، مادر از طرف دختر نيت نموده و خود دختر را طواف و سعى و توقف بدهد و آن چه از اعمال حج كه دختر قادر نيست مادرش از جانب او انجام دهد ، آيا آن دختر بعد از بلوغ و رشد مىتواند شوهر نمايد يا خير ؟

ج - با فرض اين كه تمام اعمال را مطابق وظيفه انجام داده‌اند از احرام خارج شده و مىتواند شوهر كند . ( 1 ) [ 105 ] س - اگر اطفال غير مميز - پسر يا دختر - را پدر و يا مادر در سفر مكهء معظمه همراه ببرند آيا واجب است كه پدر يا مادر در صورت تمكن اطفال ، خود اطفال را وادار به انجام اعمال حج و عمره و طواف نساء نمايند و يا خود پدر و مادر و يا نايب ايشان اعمال عمره و حج و طواف نساء را از جانب اطفال به جا آورند ، و اگر هيچ كدام كارهاى مذكور فوق را پدر و مادر و اطفال عملى نكنند آيا اين اطفال بعد از بلوغ و رشد مىتوانند ازدواج كنند و يا بايد به مكه بروند و عمره و حج و طواف نساء را انجام دهند و بعد ازدواج نمايند ، و يا تنها طواف نساء بر گردن آنان است ؟

ج - بر ولىّ طفل واجب نيست او را محرم كند يا از طرف او حج انجام دهد ، ولى اگر او را محرم كرد بايد وظائف و اعمال را مطابق وظيفه اى كه در مناسك و در رساله ذكر شده است انجام دهند ، ( 2 ) و گر نه در بعض صور طفل در احرام باقى مىماند و تا تدارك نكند نمىتواند ازدواج نمايد .

[ 106 ] س - أولا با وجود دين چه مقدار پول براى استطاعت كافى است ؟ و ثانيا در صورتى كه پول باشد ليكن به علت بيمارى قلب ، مقامات پزشكى سازمان حج و زيارت تشرف را خالى از خطر ندانسته و تجويز ننمايند ، آيا بايستى يك نفر براى انجام حج اعزام گردد ؟

ج - شما اگر قبل از آن كه استطاعت پيدا كنيد مريض شده‌ايد كه قدرت رفتن به مكه را از جهت مرض نداشته‌ايد ، مستطيع نشده‌ايد ( 3 ) و نايب گرفتن لازم نيست ، و نيز استطاعت مالى

( 1 ) - آية الله بهجت : در اين مسأله و مسأله بعد مراجعه به مسأله 8 إلى 13 مفيد است .

( 2 ) آية الله مكارم : همان وظيفه اى كه در مسأله بالا گفته شد .

( 3 ) آية الله بهجت : به مسأله 52 و 21 مراجعه شود .