مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٥٤
حجة الاسلام به جا آورند و كفايت از حج واجب آنان مىكند ، و چنانچه ساير شرايط را ندارند ( 1 ) به مجرد امكان حج ، براى آنان استطاعت حاصل نشده است و حج آنان استحبابى است و چنانچه بعدا استطاعت پيدا كردند بايد حج واجب را به جا آورند ، و حكم روحانى كاروان نيز همين است لكن اگر بعد از مراجعت از مكه نياز به شهريهء حوزه دارند مستطيع نمىشوند . ( 2 ) [ 59 ] م - پزشكان يا كسان ديگرى كه با مأموريت به ميقات آمده‌اند و در ميقات جامع شرايط استطاعت هستند ، واجب است حجة الاسلام به جا آورند ( 3 ) هر چند كه لازم است مأموريت خود را نيز انجام دهند . استفتاءات استطاعت
[ 77 ] س - اين جانب با شرايط زير طبق قرعه كشى سازمان حج و زيارت ان شاء الله در سال 1366 عازم بيت الله الحرام هستم :
1 - هزينهء كامل زيارت خود و همسرم از پول مخمّس تهيه شده است .
2 - معلم آموزش و پرورش بوده و حقوق مستمر در حد معمول زندگى با قناعت را دريافت مىدارم .
3 - فاقد مسكن و اتومبيل شخصى بوده و در هر شهرى كه شاغل باشم ، مستأجر هستم .
4 - وسائل زندگى را در حد معمول دارا مىباشم .
با توجه به شرايط فوق و شبهاتى كه نسبت به وجوب حج و عدم آن از اطراف القاء مىشود آيا حج اين جانب و همسرم از حج واجب كفايت مىكند يا خير ( 1 ) ؟
ج - در فرض مرقوم چنانچه همسر شما به مقدار رفتن و برگشتن براى حج پول دارند و مىتوانند بروند ، مستطيع هستند ، و شما در صورتى استطاعت داريد كه لوازم زندگى خود و عائله را به مقدار شأنتان دارا باشيد ( 2 ) ، و بعد از برگشتن بتوانيد با درآمد كسب خودتان زندگى خود و عائله را اداره كنيد . ( 3 ) [ 78 ] س - اگر شخصى مستطيع بود و در رفتن به حج مسامحه كرد تا نوبت او از دست رفت ، حال كه اسم نمىنويسند آيا با واسطه و سفارش در ايران يا خارج از ايران و با صرف مبالغى زياد ، جايز است به حج مشرف شود يا خير ؟ زيرا در غير اين صورت سالها فريضهء او تأخير مىافتد و خوف اين را دارد كه خداى ناكرده از تاركين حج به حساب آيد ؟
مىشود ولى احتمال كافى نيست .
آية الله تبريزى : اگر اطمينان داشته باشد كه در سال اول نامش بيرون مىآيد لازم است در قرعه كشى شركت كند .
آية الله گلپايگانى : در مورد سؤال نام نويسى واجب است و چنانچه مسامحه كرد و بعد از پنج سال فوت نمود چون على الظاهر در طول پنج سال متمكَّن از رفتن به حج بوده است حج بر او مستقر شده ، و بايد براى او استيجار نمايند .
آية الله صافى : در مورد سؤال وجوب نام نويسى محلّ تأمّل است و چنانچه با ترك آن بعد از پنج سال فوت كرد استقرار حج بر او معلوم نيست اگر چه احتياط آنست كه براى او با بقاء استطاعت تا سال پنجم استيجار حج نمايند .
( 1 ) آية الله مكارم : در يك جمله حج بر شما و همسرتان واجب است .
( 2 ) آيات عظام خوئى ، تبريزى ، بهجت : اگر از جهت صرف هزينه حج در ناراحتى و مشقت نشوند واجب است حج بروند .
( 3 ) آية الله سيستانى : در فرض مذكور در سؤال حج بر هر دو واجب است .