مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٥٣

حجة الاسلام به جا آورند و كفايت از حج واجب آنان مىكند ، و چنانچه ساير شرايط را ندارند ( 1 ) به مجرد امكان حج ، براى آنان استطاعت حاصل نشده است و حج آنان استحبابى است و چنانچه بعدا استطاعت پيدا كردند بايد حج واجب را به جا آورند ، و حكم روحانى كاروان نيز همين است لكن اگر بعد از مراجعت از مكه نياز به شهريهء حوزه دارند مستطيع نمىشوند . ( 2 ) [ 59 ] م - پزشكان يا كسان ديگرى كه با مأموريت به ميقات آمده‌اند و در ميقات جامع شرايط استطاعت هستند ، واجب است حجة الاسلام به جا آورند ( 3 ) هر چند كه لازم است مأموريت خود را نيز انجام دهند . استفتاءات استطاعت

ج - اگر استطاعت مالى از براى شما محقق بوده ، در فرض مزبور حج شما صحيح و حج واجب محسوب است ، به شرط آن كه امكان اداى بدهى بعدا به سهولت براى شما فراهم باشد . ( 1 ) ولى اگر با قرض ( 2 ) براى حج استطاعت مالى پيدا كرده‌ايد مستطيع نشده‌ايد و از حجة الاسلام محسوب نمىشود . ( 3 ) [ 75 ] س - اگر كسى مستطيع شد ، آيا مىتواند مال خودش را به پدر يا مادر ببخشد و خرج سفر حج ايشان نمايد ، و اگر چنين كرده است ، تكليفش چيست ؟

ج - اگر شخصا مستطيع است بايد حج به جا آورد ، و با بخشش پول به والدين ، تكليف از او ساقط نمىشود ، و در صورتى كه با بخشش پول به والدين نتواند حج واجب بر خود را به جا آورد بخشش جايز نيست ، اگر چه صحيح است .

[ 76 ] س - اشخاصى كه در وقت اسم نويسى براى حج ، استطاعت مالى دارند و از طرف دولت براى پنج سال يا بيشتر اسم مىنويسند ، آيا براى اين گونه اشخاص اسم نويسى واجب است يا نه ؟ و بر فرض وجوب اگر مسامحه كردند و ننوشتند و بعد از مدت پنج سال مردند يا از استطاعت مالى افتادند ، فقط ترك واجب كرده‌اند يا اين كه حج هم بر آنان مستقر است ؟

ج - اگر احتمال دهند كه قرعه در همان سال اول به نامشان بيرون مىآيد لازم است شركت كنند ، ( 4 ) و اگر شركت نكردند بايد به حج بروند ، و حكم كسى را دارند كه حج بر او مستقر است . ( 5 )

( 1 ) - آية الله غروى : اين شرط با فرض اين كه طلبكار احتياج به پولش ندارد و كاملا از حج مديون راضى است محلّ حاجت نيست .

( 2 ) تفصيل مسأله در ذيل مسأله 20 و 21 گذشت .

( 3 ) آية الله بهجت : به حاشيه مسأله 20 و 21 مراجعه شود .

آية الله مكارم : مگر اين كه مالى كه معادل آن باشد و بتواند دين را با آن اداء كند داشته باشد .

( 4 ) آية الله غروى : و هكذا اگر احتمال دهند در سال دوّم يا سوّم قرعه به نامشان در بيايد بايد شركت كنند و گر نه حكم كسى را پيدا مىكنند كه حج بر او در سال دوّم يا سوّم مستقر شده است .

آية الله خوئى : بايد در قرعه كشى شركت كنند . ( مستفاد از مناسك ، صفحهء 16 ، و المسائل الشرعيه ، ج 1 ، صفحهء 297 ، س 1 ) .

( 5 ) آية الله مكارم : اسم نويسى براى اين اشخاص واجب است و اگر يقين به اصابت قرعه داشته باشند حج بر آنها مستقر