مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٥٢

حجة الاسلام به جا آورند و كفايت از حج واجب آنان مىكند ، و چنانچه ساير شرايط را ندارند ( 1 ) به مجرد امكان حج ، براى آنان استطاعت حاصل نشده است و حج آنان استحبابى است و چنانچه بعدا استطاعت پيدا كردند بايد حج واجب را به جا آورند ، و حكم روحانى كاروان نيز همين است لكن اگر بعد از مراجعت از مكه نياز به شهريهء حوزه دارند مستطيع نمىشوند . ( 2 ) [ 59 ] م - پزشكان يا كسان ديگرى كه با مأموريت به ميقات آمده‌اند و در ميقات جامع شرايط استطاعت هستند ، واجب است حجة الاسلام به جا آورند ( 3 ) هر چند كه لازم است مأموريت خود را نيز انجام دهند . استفتاءات استطاعت

ج - آن چه ذكر شد موجب سقوط حج نمىشود . ( 1 ) [ 73 ] س - زنى براى حج ثبت نام كرده است ، ولى شوهرش كه او هم استطاعت داشته به عللى ثبت نام ننموده است ، آيا زن مىتواند شرعا نوبت خود را به شوهرش بدهد به اين اميد كه در آينده هر دو با هم ثبت نام نمايند يا نه ؟

ج - اگر زن مستطيعه است نمىتواند نوبت خود را به شوهرش بدهد ، ولى اگر نوبت را به او داد حج شوهر صحيح است . ( 2 ) [ 74 ] س - من با داشتن بيست هزار تومان قرض و گرفتن يك ماه حقوق قبل از پرداخت آن ، موفق به سفر حج شدم ، با توجه به اين كه شخص طلبكار از اين سفر حج كاملا راضى و به پولش احتياج ندارد ، آيا اين حج واجب محسوب مىشود يا نه ؟

( 1 ) - آية الله بهجت : ضررهاى مالى غير مجحف كه از ظالمين در طريق و از حكومتهاى ظالمه صورت مىگيرد داخل در استطاعت ، و با قدرت تحمّل موجب سقوط نمىشود بلكه واجب است و همچنين قراردادهاى حكومتهاى ظلم . و اگر ضرر مالى مجحف و موجب عسر باشد مانع از استطاعت شرعيه است . ( كتاب حج ص 21 ) آية الله خوئى : اگر جزو مخارج حج در آن كشور باشد حج واجب است و اگر اتفاقا اين مبلغ را از او مىگيرند اگر مستلزم ضرر مالى معتدٌّ به مىباشد حج بر او واجب نيست . ( مستفاد از مسألهء 21 مناسك ) . البته اگر موجب فساد بر مسلمين باشد طبعا جايز نيست .

آية الله گلپايگانى : اين گونه پرداختها منافات با استطاعت ندارد و در صورت امكان بايد مبلغ را پرداخته و به حج برود و آن حج از حجّة الاسلام كفايت مىكند .

آية الله صافى : اگر موجب تقويت كفر در برابر اسلام محسوب شود كه عرفا آن بر ضرر اسلام و خلاف مصلحت مسلمين شمرده شود استطاعت حاصل نيست ولى اگر پول را پرداخت و استرداد آن ممكن نبود پس از پرداخت اگر چه معصيت كرده استطاعت حاصل مىشود و بايد به حج برود .

آية الله سيستانى : هر گاه در راه حج دشمنى باشد كه دفع او جز به پرداخت مال به او ممكن نباشد ، پس اگر پرداخت آن نسبت به حال شخص ضرر زيادى داشته باشد ، واجب نخواهد بود و وجوب حج ساقط مىشود ، و الَّا واجب خواهد بود . بلى پرداخت پول جهت جلب رضاى او تا آن كه راه را باز كند واجب نيست . ( مناسك ، مسأله 16 ) .

آية الله تبريزى : هر گاه در راه حج دشمنى باشد كه دفع او جز به پرداخت مال زياد ممكن نباشد ، پرداخت مال واجب نيست و وجوب حج ساقط خواهد شد مگر اين كه بذل مال امر متعارف باشد ، مثل اين كه حكومت از كسانى كه وارد كشور مىشوند مالى را اخذ مىكنند كه در اين صورت بذل واجب است و از مئونه حج حساب مىشود . ( مناسك مسأله 16 ) .

آية الله مكارم : و حج او مجزى است .

( 2 ) آية الله مكارم : ولى زن گناه كرده است .