مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٣٦٩

فصل دوم وقوف به عرفات

[ 963 ] م - اگر از روى عمد و علم ، ( 1 ) وقوف ركنى را ترك كند يعنى در هيچ جزء از بعد از ظهر تا مغرب در عرفات نباشد حجش باطل است ، و كفايت نمىكند براى او وقوف در شب عيد كه وقوف اضطرارى است .

[ 964 ] م - اگر كسى عمدا پيش از غروب شرعى از عرفات كوچ كند و از حدود عرفات بيرون رود و پس از آن نادم شود و برگردد و تا غروب توقف كند چيزى بر او نيست بنا بر اقوى ( 2 ) ، لكن احتياط در كفاره است به يك شتر ، و همچنين ( 3 ) اگر بدون آن كه پشيمان شود از كار خود ، براى حاجتى برگردد لكن بعد از رسيدن با قصد قربت توقف كند چيزى بر او نيست ( 4 ) .

[ 965 ] م - اگر در فرض سابق مراجعت نكرد كفارهء آن يك شتر است كه بايد در راه خدا ( 5 ) قربانى كند هر جا ( 6 ) بخواهد ، و احتياط مستحب آن است كه در مكه قربانى كند ، و اگر متمكن

( 1 ) - آية الله سيستانى : يا جهل تقصيرى .

( 2 ) آيات عظام گلپايگانى ، خامنه اى ، خوئى ، تبريزى : در صورتى كه پشيمان شده و برگردد چيزى بر او نيست .

آية الله سيستانى : بيرون رفتن از عرفات قبل از غروب آفتاب از روى عمد و با دانستن حكم آن حرام است ، ولى حجّ را باطل نمىكند ، و در صورتى كه دوباره برگردد به عرفات چيزى بر او واجب نيست ( مناسك ، ص 269 ) .

آية الله اراكى ، آية الله نورى : احوط كفاره يك شتر است .

آية الله بهجت : احوط ثبوت كفاره است در صورت برگشتن نيز ( مناسك شيخ ص 61 ) .

( 3 ) آية الله خامنه اى : بيرون رفتن از عرفات قبل از غروب از روى عمد حرام است ولى حج را باطل نمىكند و در صورت مراجعت كفّاره ندارد .

( 4 ) آية الله اراكى ، آية الله نورى : احوط كفاره يك شتر است .

( 5 ) آية الله اراكى ، آية الله نورى : در راه خدا در روز عيد قربانى كند .

( 6 ) آية الله فاضل : طبق حاشيهء مسألهء 514 عمل شود .

آيات عظام گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : بايد در منى شتر را قربانى كند .

آية الله بهجت : ظاهر اين است كه در منى بايد نحر كند در روز عيد ( مناسك شيخ ص 61 ) .

آية الله نورى ، آية الله اراكى : در منى قربانى كند .

آية الله خامنه اى : بعيد نيست عدم تعين ذبح در منى اگر چه احتياط ذبح در منى است و بنا بر احتياط واجب ذبح بايد روز عيد باشد .

آية الله سيستانى : بايد در روز عيد قربان و احوط آن است كه در منى بكشد نه در مكه .

آية الله مكارم : در منى و احتياطا در روز عيد باشد .