مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٣٤٨

[ 894 ] م - در تقصير ، كندن مو كافى نيست بلكه ميزان ، كوتاه كردن است به هر وسيله اى باشد و اكتفاء به كوتاه كردن موى زير بغل و نحو آن مشكل است و احوط ( 1 ) در تقصير ، گرفتن ناخن يا چيدن ريش يا شارب يا موى سر است ( 2 ) . استفتاءات تقصير

[ 911 ] س - خدمهء كاروانها كه پس از انجام عمرهء تمتع بايد به عرفات و منى بروند براى ديدن چادرها و كارهاى ديگر و برگردند به مكه ، وظيفهء آنان چيست ؟

ج - ( 1 ) بنا بر احتياط واجب ( 2 ) نمىتوانند از مكه خارج بشوند مگر ( 3 ) در مورد ضرورت ، و در اين صورت بايد براى حج محرم شوند و بيرون بروند . بلى اگر احرام براى آنان حرجى باشد و رفتن به عرفات و منى بر آنان ضرورت دارد مىتوانند بدون احرام به آنجا بروند ( 4 ) .

[ 912 ] س - آيا بين عمرهء تمتع و حج تمتع ماشين كردن سر جايز است ؟

ج - ماشين كردن مانع ندارد ولى نبايد سر را بتراشد ( 5 ) ، و از ( 6 ) ماشين كردنى كه مثل

اول را عمره مفرده انجام دهند و آخرين مرتبه كه وارد مكه مىشوند و بعد از عمره مىخواهند براى اعمال حج و وقوف به عرفات خارج شوند ، عمره تمتع را به جا آورند .

آية الله سيستانى : اگر مكلَّف اعمال عمرهء تمتّع را به جا آورد ، بنا بر احتياط واجب نبايد از مكَّه بيرون برود مگر براى حج ، مگر آن كه بيرون رفتنش جهت انجام كارى باشد ، اگر چه آن كار غير ضرورى باشد و ترس از اين كه اعمال حجّش فوت گردد نداشته باشد ، كه در اين صورت اگر بداند كه مىتواند به مكَّه برگردد و از آنجا احرام حج ببندد ، اظهر جواز بيرون رفتنش از مكَّه بدون احرام است . ( مناسك ، مسأله 151 ) .

آية الله فاضل : اگر يقين يا اطمينان دارد كه خروج از مكه لطمه به حج او وارد نمىكند مانعى ندارد كه حتى بدون احرام هم از مكه خارج بشود و براى احرام از مكه و مناسك به مكه برگردد لكن احتياط استحبابى بر خلاف آن است . بلكه اگر از مكه خارج شد و در ماه بعد به مكَّه بازگشت بايد مجدّدا عمرهء تمتع انجام دهد و الَّا حجّ تمتّع او صحيح نيست .

( 1 ) آية الله فاضل : به حاشيهء مسألهء قبل مراجعه شود .

آية الله نورى : اگر اطمينان داشته باشد كه مىتواند به مكَّه برگردد و براى اعمال حج محرم شود مىتواند از مكه خارج شود . .

آية الله بهجت : گذشت حكم آن در مسأله قبل و مسأله 229 .

( 2 ) آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : بلكه جايز نيست مگر در مورد حاجت . ( مناسك عربى ، مسأله 151 ) .

آية الله صانعى : بنا بر احتياط مستحب .

( 3 ) آيات عظام اراكى ، نورى ، صانعى : مگر با احرام براى حج ، پس در مورد ضرورت بنا بر احتياط مستحب براى حج محرم شود . .

( 4 ) آية الله اراكى : از مكه نمىتواند خارج شود مگر با احرام حج پس در مورد ضرورت ، بايد براى حج محرم شود .

آية الله سيستانى ، آية الله مكارم : مانند مسأله قبل است .

( 5 ) آية الله فاضل : سر تراشيدن نيز مانعى ندارد .

آية الله صانعى : بنا بر احتياط به تفصيلى كه در مسألهء 893 گذشت . كما اين كه حرمت تراشيدن سر هم ثابت نيست .

( 6 ) آية الله بهجت ، به ذيل مسأله 893 مراجعه شود .