مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٣٤٧

[ 894 ] م - در تقصير ، كندن مو كافى نيست بلكه ميزان ، كوتاه كردن است به هر وسيله اى باشد و اكتفاء به كوتاه كردن موى زير بغل و نحو آن مشكل است و احوط ( 1 ) در تقصير ، گرفتن ناخن يا چيدن ريش يا شارب يا موى سر است ( 2 ) . استفتاءات تقصير

[ 909 ] م - بعد از انجام عمرهء تمتع و قبل از حج تمتع نبايد عمرهء مفرده به جا آورده شود ( 1 ) و اگر به جا آوردند صحت عمرهء مفرده محل اشكال است ولى براى عمره و حج تمتع اشكالى ايجاد نمىشود ( 2 ) [ 910 ] م - خدمه كاروانهاى حج اگر عمرهء مفرده به جا آورده باشند هر دفعه كه از مكه خارج مىشوند و به جده مىروند و بر مىگردند لازم نيست محرم شوند ( 3 ) ولى اگر عمرهء تمتع به جا آورده‌اند بنا بر احتياط ( 4 ) نبايد از مكه خارج شوند مگر در صورت حاجت در حالى كه محرمند به احرام حج ( 5 ) .

( 1 ) - آية الله خامنه اى : بنا بر احتياط .

آية الله بهجت : محتمل است اشكال نداشته باشد .

( 2 ) آية الله فاضل : اين در صورتى است كه عمرهء مفرده را در همان ماهى كه عمرهء تمتّع انجام داده به جا آورده شود ، امّا اگر در ماه ديگر انجام داده عمره تمتّع او باطل شده و اگر تا هشتم ذى الحجّه در مكَّه بماند اين عمره مفرده عمرهء تمتّع محسوب مىشود و حجّ تمتّع او با همين عمره صحيح خواهد بود .

آية الله سيستانى : اگر بين عمرهء تمتع و حج عمرهء مفرده به جا آورد ، ظاهر اين است كه موجب بطلان عمره تمتع خواهد شد ، و لازم است كه آن را اعاده نمايد . ولى اگر تا روز هشتم ذى الحجّه در مكَّه بماند و قصد حجّ كند عمرهء مفرده اش تمتّع به حساب مىآيد و مىتواند براى حجّ محرم شود . ( مناسك ، مسأله 137 ) .

آيات عظام گلپايگانى ، صافى ، خوئى ، تبريزى : فقط فرموده‌اند كه به جا آوردن عمره مفرده بين عمره تمتع و حج تمتع جايز نيست .

( 3 ) آية الله صانعى : مگر آن كه يك ماه از خروجشان از مكَّه گذشته باشد و در اين حكم فرقى بين جدّه و مدينه و خدمه و غير آن نمىباشد .

آيات عظام سيستانى ، خوئى ، فاضل : مگر اين كه ماه هلالى ديگر وارد مكه شوند كه بايد دو مرتبه محرم بشوند .

( مناسك ، مسأله 141 ) .

( 4 ) آية الله بهجت : در صورتى كه اعمال حج تقويت نشود خروج از مكه مانعى ندارد مىتوانند مانند حطَّاب و حشّاش بدون احرام بروند و برگردند . ( مناسك س 176 ) .

آية الله صانعى : مستحب كه تركش سزاوار نيست .

( 5 ) آية الله مكارم : حرام است خارج شوند مگر اين كه مطمئن باشند كه به موقع بر مىگردند و حج خود را انجام مىدهند و همچنين در صورت حاجت .

آية الله خامنه اى : بعد از عمرهء تمتع و قبل از اعمال حج ، خروج از مكه مكرّمه جايز نيست مگر براى نياز و كار ضرورى و در اين صورت بنا بر احتياط ، اوّل براى حج محرم شود و بعد خارج شود ولى اگر محرم شدن براى او مشقّت داشته باشد جايز است بدون احرام خارج شود و افرادى مثل خدمه كاروانها كه ناچارند چند مرتبه به مكه وارد و از آن خارج شوند مرتبه