مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٣١٧

[ 792 ] م - نماز طواف استحبابى لازم نيست در نزد مقام ابراهيم باشد بلكه در هر جاى مسجد الحرام جايز است بخصوص در موقع ازدحام ، مناسب است مراعات ساير حجاج را بنمايند . استفتاءات نماز طواف

[ 815 ] س - اگر كسى نماز را در غير از مقام ابراهيم بخواند و با اعتقاد به صحت آن بقيهء اعمال را انجام دهد ، وظيفهء او چيست ؟

ج - فقط نماز را بايد اعاده كند .

[ 816 ] س - اگر پشت مقام ابراهيم دو طبقه شود ، آيا نماز در طبقهء بالا يا زير زمين صحيح است ؟

ج - در صورتى كه احراز نشود خلف مقام نماز خوانده ، صحيح نيست .

[ 817 ] س - شخصى نماز طواف را به اعتقاد اين كه حجر اسماعيل مقام ابراهيم است در حجر اسماعيل خوانده ، چه بايد بكند ؟

ج - بايد نماز را اعاده كند .

[ 818 ] س - آيا نماز طواف واجب را مىتوان با نماز جماعت يوميه به جا آورد ؟

ج - صحت آن محل اشكال است ( 1 ) .

[ 819 ] س - پشت مقام تا چه اندازه اى صادق است ، و آيا حد معينى نمىتوان براى آن فرض كرد ؟

ج - عرفى است .

[ 820 ] س - آيا فاصله انداختن بين طواف و نماز به مقدار دو ركعت نماز اشكال دارد ، و اصولا چه مقدار فاصله مخلّ است ؟

ج - مانع ندارد ( 2 ) ، و ميزان مبادرت عرفيه است . و در هر صورت با تأخير نماز ، اعادهء

( 1 ) - آية الله خامنه اى ، آية الله مكارم : مشروعيّت جماعت در نماز طواف مطلقا محل اشكال است .

آية الله صانعى : گر چه خالى از وجه نيست .

( 2 ) آية الله فاضل : ظاهرا مقدار فاصله مخلّ به موالات عرفيه نسبت به افراد و هنگام ازدحام و غير آن فرق مىكند . و به طور كلَّى فاصله از ده تا پانزده دقيقه براى استراحت و رفع خستگى و تطهير مخلّ نيست . و اگر عمدا موالات را به هم زد احتياطا طواف را هم اعاده كند .

آية الله گلپايگانى : احتياط در ترك آن و مبادرت به نماز طواف است .

آية الله سيستانى : فاصله انداختن به مقدار ده دقيقه براى استراحت يا تحصيل جاى مناسبى براى نماز مخلّ به مبادرت نيست ولى به كارهايى جداى از نماز طواف ، مثل خواندن نماز قضا و مانند آن مشغول نشود و اگر عمدا اخلال به مبادرت نمود ، احتياطا طواف را هم اعاده كند .