مناسك حج ( فارسي ) ( محشى ) — الصفحة ٢٧٧

يقين كند كه خون قطع شده ، حيض نبوده است و اعمالش صحيح است ( 1 ) و در صورت اول حج او صحيح است و بايد طواف و نماز را اعاده كند ( 2 ) و اگر در عمره بوده در صورت ضيق ( 3 ) وقت احتياطا بعد از حج ، يك عمرهء مفرده نيز به جا آورد ( 4 ) . استفتاءات طواف ( 5 )

متوجه شده است كه طواف بايد در محدودهء معينى باشد ، لذا مجددا طواف را در مطاف آغاز نموده و بعد از طواف اعمال ديگر را انجام داده است ، آيا اشكال دارد ؟

ج - مانع ندارد ( 1 ) .

[ 702 ] س - كسى كه اشتباها طواف را از ركن يمانى شروع و به همان جا ختم كرده و نماز طواف را خوانده و پس از آن متوجه شده ، حكمش چيست ؟ و چنانچه در اثناء طواف متوجه شد و طوافش را به حجر الاسود ختم كرد ، مقدار زيادى ، مضر به طوافش مىباشد يا خير ؟

ج - طواف و نماز را بايد اعاده كند ، و فرقى بين دو صورت نيست ( 2 ) .

[ 703 ] س - كسى كه مىداند يا احتمال مىدهد كه مقدارى از طوافش را بدون اختيار انجام مىدهد ، يعنى جمعيت او را مىبرند ، آيا مىتواند از اول نسبت به آن مقدارى كه جمعيت او را مىبرند نيز قصد طواف كند و آن مقدار را مثل طواف سواره حساب كند ؟

ج - بايد طواف را شروع كند ، و اگر در اثناء بدون اختيار او را بردند همان مقدار را جبران ( 3 ) كند و طواف را ادامه دهد .

( 1 ) - آية الله مكارم : احتياط اعاده طواف است .

آية الله خوئى : ظاهرا طواف در خارج از حدّ تعيين شده صحيح است ( مناسك ، مسأله 306 ) ، ولى اگر استيناف طواف از روى اعتقاد به جواز بوده طواف دوم صحيح است . ( المسائل الشرعيه ، ج 1 ، ص 348 ، س 37 ) .

آية الله صانعى : حتى بر فرض عدم اعتبار مطاف چون نسبت به زائد با قطع استمرار نيّت زياده در طواف محسوب نمىشود .

آية الله سيستانى : اگر طواف اوّل را قطع كرده است به اين نحو كه از مطاف خارج شده و به كارى مشغول شده باشد كه عرفا صدق كند طواف را قطع كرده است يا طواف دوّم را پس از فوت موالات عرفى انجام داده باشد صحيح است و گر نه مشكل است مگر اين كه جاهل قاصر باشد .

( 2 ) آية الله خامنه اى : اعاده در صورت دوّم مبنى بر احتياط است .

آية الله بهجت : اگر كمبود طواف يعنى از ركن يمانى تا حجر الاسود را جبران كند طوافش صحيح است . ( مناسك س 83 ) .

آية الله مكارم : اعاده در صورت دوّم احتياط است .

آية الله سيستانى : در فرض اول باطل و در فرض دوم صحيح است .

( 3 ) آية الله فاضل : اگر به كلَّى سلب اختيار از او نشود طواف صحيح است و گر نه بايد طواف را در وقتى انجام دهد كه بتواند همهء آن را با اختيار انجام دهد و قصد مذكور در پايان سؤال وجهى ندارد ، بلى اگر وقت ندارد و جبران آن مقدار نيز مستلزم عسر و حرج باشد به همان مقدار اكتفا كند .