مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٥

ب ) خواص درمان‌بخش ساليسيلات دوسود

در قرن نوزدهم ، پزشكان اروپا تب و التهاب رماتيسمى را با پوست بيد درمان مىكردند و پس از اينكه ساليسين را از پوست بيد استخراج كردند ، رماتيسم را به وسيله ساليسين معالجه كردند و نيز پس از به‌دست آوردن اسيد ساليسيليك رماتيسم را با اين ماده شيميايى درمان مىكردند ولى چون عوارض جانبى و سمّيت ساليسين و اسيد ساليسيليك زياد بود ، پس از تهيه ساليسيلات دوسود ( و پس از آن آسپرين ) تجويز ساليسين و اسيد ساليسيليك متروك و به جاى آن‌ها دوسود و آسپرين جانشين شد .

اگر به دايرة المعارف علوم پزشكى « 1 » كه در اواخر قرن نوزدهم ، 700 تن از معروف‌ترين دانشمندان فرانسه در صد جلد تدوين كرده‌اند ، مراجعه كنيم ؛ در مبحث مربوط به ساليسين چنين مىخوانيم :

دو تن از پزشكان آلمان به نام مكلگانو و سناتور در سال 1877 ، ساليسين را براى درمان رماتيسم حاد مفصلى تجويز كردند و مطالعاتى روى آن انجام دادند و نتايجى گرفتند . آن‌ها دريافتند كه هر قدر رماتيسم بيش‌تر حاد باشد ساليسين بيش‌تر نتيجه مىدهد و در 24 ساعت الى 48 ساعت ، علايم آن را تخفيف مىدهد ، درد تسكين مىيابد سپس قطع مىشود . اگر ساليسين را در ابتداى مرض و هرچه زودتر تجويز كنيم مرض را با سرعت بيش‌ترى درمان مىكند همان‌طور كه كينين مالاريا را درمان مىكند . استعمال مفيد و مؤثر اسيد ساليسيليك و ساليسيلات‌هاى قليايى در رماتيسم پديده‌اى است كه نزديك به عمل ساليسين است « 2 » .

و اين جمله نيز از دايرة المعارف علوم پزشكى ، جلد 85 ، صفحه 270 شنيدنى است :

( 1 ) . Dictionnaire Encyclopediaque des Sciences Medicales ( 2 ) . به مناسبت اهميت مطلب ، عين جمله اخير را به زبان فرانسوى كه در متن دايرة المعارف مندرج است نقل مىكنيم : " L ? Emloi utile de l , acide salicylique et des salicylates alcalins contre le rhumatisme est un fait a rapprocher de cette indication de la salicine