أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٥

1 . تعريف مجمل

باب هفتم : مجمل و مبين

باب هفتم و آخرين باب از ابواب مباحث الفاظ ، باب مجمل و مبين است . در اين باب ، مجموعا دو مسئله مطرح مىشود :

مسألهء اول : در اين مسئله ، روىهم‌رفته شش نكته بيان مىگردد :

1 . تعريف مجمل .

2 . تعريف مبين

3 . اقسام مجمل

4 . اقسام مبين

5 . اسباب اجمال

6 . نسبيت مجمل و مبين

1 . تعريف مجمل

مشهور اصوليان گفته‌اند : المجمل ما لم يتضح دلالته ؛ يعنى مجمل عبارت است از قولى كه دلالتش بر معنا واضح و روشن نباشد .

جناب مظفر مىفرمايد : همان گونه كه دأب و ديدن علماست ، بر اين تعريف هم اشكالاتى وارد نموده‌اند به لحاظ جامع و مانع بودن ، ولى به نظر ما اين مباحث فايده است چون اين تعاريف ، لفظىاند نه ماهوى فلا اشكال ؛ و به نظر خود ما ، از آنجا كه اجمال و ابهام گاهى در گفتار متكلم و گاهى در افعال فاعل است ، لذا مجمل را اين چنين تعريف مىكنيم :