أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩١

تنبيه

تفاوت ، به حكم عقل است و آن اين است كه چون در باب امر ، مطلوب ، ايجاد طبيعت است .

( قانون ايجاد آن است كه الطبيعة توجد بوجود فرد ما ) پس و لو يك‌بار ايجاد كند ، امتثال نموده . اما چون مطلوب ، در باب نهى ، ترك طبيعت و انزجار از اصل طبيعت است ( قانونش آن است كه الطبيعة تنعدم بانعدام جميع افرادها ) . پس بايد تمام افراد طبيعت را در خارج ترك كنيم تا امتثال حاصل شود و اين تفاوت هم مربوط به مقام وضع و دلالت نيست بلكه به حكم عقل است .

تنبيه

تنبيه

در اين مقام ، پنج بحث مهم و اساسى مانده كه علماى اصول ، آنها را در مباحث الفاظ عنوان مىكنند .

سه بحث را در باب اوامر مىآورند :

1 . مبحث مقدمهء واجب .

2 . مسألهء ضد .

3 . مسألهء اجزاء .

و دو بحث را در نواهى مىآورند :

1 . اجتماع امر و نهى در شىء واحد .

2 . دلالت نهى بر فساد .

ولى به نظر ما ، اين پنج بحث ، جزء مباحث الفاظ نيستند بلكه جزء ملازمات عقلى و مباحث عقلى هستند لذا در مقصد ثانى كتاب ( كه در مباحث عقلى باشد ) مطرح خواهد كرد . ان شاء اللّه تعالى