أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٧

3 . ظهور صيغهء نهى در تحريم

ندارد بلكه هيئت « لا تفعل » وضع شده براى نسبت به خصوصى كه وابسته به سه طرف است :

متكلم ، مخاطب ، عمل

و نام آن نسبت ، نسبت « زجريه » يا « ردعيه » است .

مولى « زاجر » است و عبد « مزجور » است و عمل « مزجور عنه » .

و هميشه در همين معنا استعمال مىشود منتهى دواعى مولى از به كار بردن اين صيغه ، مختلف است . گاهى به داعى استهزاست و گاهى به داعى زجر و ردع حقيقى و . . . و در هر مورد ، صيغهء نهى ، مصداق آن امر خواهد بود .

2 . آيا صيغهء لا تفعل ظهور در تحريم دارد يا غير آن ؟

در مسئله پنج قول است :

1 . ظهور در حرمت دارد .

2 . ظهور در كراهت دارد .

3 . مشترك لفظى است بينهما .

4 . وضع شده براى قدر مشترك بينهما كه مطلق طلب ترك باشد اعم از تحريمى و كراهتى .

5 . توقف .

جناب مظفر مىفرمايد : به نظر ما ، همان‌طورى كه صيغهء افعل ظهور در وجوب داشت ، همچنين صيغهء لا تفعل هم هرگاه مطلق بيايد و مجرد از هر قرينه‌اى باشد ، ظهور در تحريم پيدا مىكند اما باز بحث مىشود كه :

منشأ اين ظهور چيست ؟

بعضىها گفتند منشأ ظهور ، وضع واضع است .

و بعضىها گفتند : منشأ ظهور ، اطلاق و مقدمات حكمت است .

جناب مظفر مىفرمايد : به نظر ما ، منشأ ظهور ، حكم عقل است .

در باب اوامر ، اگر مولى به انجام كارى امر مىكرد ، ما مىگفتيم عقل ، در باب اطاعت و عصيان ، حكم مىكند كه اطاعت مولى واجب است و تو بايد از بعث او منبعث و از